Soru1?: cem erkmeni,  14.10.09

1 m^3 lük seklli değişmeyen, sabit hacimli, patlamayan, her basınca dayanabilen vs. bir kabımız var. bu kabın içine ne kadar oksijen, hidrojen azot gazı basılabiliriz?
(sıcaklığı sabit tutuyoruz)

_______________________________________________________________________

Öncelikle Sayın cem erkmeni, sitemizde bomba tarifleri veremiyoruz, yani herhangi bir şeyi patlatamıyoruz. Keza siz de patlamaması konusundaki tutarlılığınızı cümle içinde basıncını sabitliyerek de tutturmuşsunuz, nitekim iki ucu boklu denkleminiz içindeki tutarsızlık tut ki tutturduğunuz şekilde çözülememekte.

Sorunuzun kısa ve öz cevabı: 1m³ gazdır. Her bir gaz için aynı cevabı bulursunuz. Normal şartlarda ısıyı sabit tutmamızdan yola çıkarak Boyle denklemi vasıyasıyla (P.V=k), k (gaz sabiti (8.3145 J/(mol K)) sabitine ulaşmamız gerekiyorken, siz hem basıncı, hem de hacmi sabit tutarak bu denklemi sabitlemektesiniz.

Boyle, Charles ve Gay-Lussac yasasının oluşturduğu İdeal Gazlar Kanununu (nasıl bir kelime bu arada bu! ka(nu)³) hatırlarsak

PV=nRT

P : Paskal olarak basınç,

V : Metre olarak hacim,

n : Gazın mol sayısı,

R : Gaz sabiti (8.3145 J/(mol K))

T : Kelvin cinsinden sıcaklık

denkleminde var olan bütün rakamları sabit tutmanız ile bir sonuca varabilmeniz pekala mümkün gözükmüyor.

Ama ısrarla çok gaz koymak istiyorum diye veryansın ediyorsanız, bu sadece basıncın yükselmesi ile mümkün (bu şartlarda). Çünkü pekala basıncın karşılığının kabın çeperlerine yapılan baskı olduğunu düşünebildiyseniz bu denklemden de pekala bir şeyin değiştirilmesi gerektiğini de anlamışsınızdır cem erkmeni. Bir gazın ise en fazla konulabildiği noktası, gazın yoğunlaşma noktasındaki doygunluğundaki haline eşdeğerdir. Mantıken de atomların (burada moleküler bir gazdan bahsetmediğimizden dolayı) birbirine bir bağ ile bağlanmadan hareket edebilecekleri en yoğun halleridir. Tabi gaz olarak. Superheated durumundaki gazlar için de aynı durum geçerlidir, ısı sabitini değiştirirsek hani.

Hidrojen bağı ile bağlı zayıf su moleküllerinin bile, sabit basınç altında ısı değişikliklerinde gösterdiği tepkiler ısı-basınç-hacim değişikliklerinin denklemde yaratabildiği hareketin de aynasıdır diyebiliriz.

Kafamızda soru işareti yaratan sorunsalları cevabını bulmaya yönelmeden önce, bir yerlerden birşeyleri hayatımızda sabitlememiz gerektiği konusunda hemfikir olabiliriz sayın cem erkmeni. Bugün bakarsınız, basınç, sıcaklık, hacim olur, yarın baskı, soğukluk, haciz…

Ayrıca gözümüze batması açısından, size “^” karakterini kullanmak zorunda kalmamanız için alt+252 kısa yollu “³” ascii karakteri kullanmanızı tavsiye edebiliriz. En azından ortak bir sabitimiz olabilsin.

Paskal sizinle olsun.