Soru 49: SnR,  09.01.10

sayın bisorusorcular … kafama takılan birkaç soru daha olduğundan size danışiyim dedim …

Işık 300.000 km/sn hızla yayıldığına göre karanlık hangi hızla çökmektedir?

_______________________________________________________________________

Israrlı okurumuz ve daha doğrusu sorucumuz SnR; sorularınıza cevap vermediğimiz süre zarfında boş durup “bi araştırayım da kendim cevap bulayım” diyebilecekken cehaletin o ıssız karanlığında kalmakta ısrar etmenizi tasvip edemiyoruz. İlk soru olarak bu sorunuzu seçmiş olmamım manidar olduğunu keşfetmemişsinizdir diye ısrarla bu cümleyi de kurma zahmetine sokuyorsunuz beni de pekala, zira en hızlı çöken karanlık da cahilliktir. Konfüçyüs der ki; “Cahillik; karanlık bir odada, kara bir kediyi yakalamaya çalışmak gibidir”. Sorunuzla pek mi manidar oldu hayyalah.

Doğrusal dalgalar halinde yayılan elektromanyetik dalgalara biz ışık diyoruz. Radyo dalgalarından, gamma ışınlarına kadar gidebilen; elektromanyetik dalganın boyuna göre değişebilir özellikleri ve çeşitleri vardır.

Sizin bahsettiğiniz anlamıyla, dalga boyu gözle görülebilir ancak terminolojide gözle görünmeyen dalga boylarına da ışık denilebilir. Işığın hızını ezbere biliyor olmanız gözlerimizi yaşartsa da gerçek hızı boşlukta 299.792 km/sn. olarak geçer ve şu ünlü “c” harfiyle ifade edilir.

Gel gelelim sorunuza; gerçekte herhangi bir şey zaten karanlıktadır, ışık olduğu için görülebilir hale gelir. İlkokulda bile öğrendiğimiz bilgidir; ışık, bir kaynaktan çıkıp bir cisme çarpınca aydınlanır, bu vesile ile ışığı çok yutan cisimlerin siyah olduğunu söyleyebiliriz de. Anlayacağınız üzere ışık foton denilen enerji parçacıklarından icabettir. Fotonlar kaynaktan çıktıktan sonra, kaynak sönerse veya ışık kesilirse, fotonlar 3×10⁸ metre/saniye hızla geçip gider ve enerji kaybolur.

Bunu örnekle aktarırsak, mesela bir tren, belli bir hızla gidiyor, siz trenin geçişini ışık olarak varsayarsanız ve trenin önünüzden gittikten sonra halini de karanlık olarak düşünebilirsiniz. Benzer bir deneyi de bu sefer havasız bir boşlukta olduğunu düşünelim daha iyi anlamanız açısından. Işığın kütlesi olmadığı için ki kütle değişiminin etkisi olmasın diye bir boşluğa ihtiyacımız var bu deneyde. Önünüzden geçen herhangi bir cismin (cismi foton olarak algılayın) geçip gittikten sonra ardında değiştirdiği alanda da bir havanın yer değişikliği de olmayacağından boşluğun bir hızı da olmayacaktır fark edeceğiniz gibi.

Bu bağlamda öğrendiklerimiz ise; karanlığın bir enerji, madde, vs. olmadığıdır; ışık kaybolduğunda son foton geçip gidince ışık enerjisini yitirir ve karanlık basar.

Ara Not:Ve sizin için son bir not olsun foton diye bahsettiğimiz mevzu sizin vesikalığınız değildir!

Sayın SnR, umalım da biz de bu sorunuza yanıt verirken size bir mum yakabilmiş olalım. Yoksa Konfüçyüs’ün daha çok sözünü burada aktarırız.

Gününüz aydınlansın.