Soru 51: SnR,  09.01.10

Neden Amerikan Salatası kutusunun üzerinde Türkçe “Amerikan Salatası” yazarken İnngilizce “Russian Salad” yazar?

_______________________________________________________________________

Kırılgan ve daha alınacak şeyi olmadığını da iddia eden ama gene gocunan okurumuz SnR.(49) Bilmemek değil öğrenmemek ayıptır, yediğini bilmek işlemi sizin için de çok artı bir nokta hakikaten de…

Herşeyden evvel olarak Russian Salad yazar çünkü “salad” İngilizce’de salata demektir de ondan.

Soru sorarken, sanıyoruz bilinçsizce, tarafsızlığınızı kaybetmiş; bir şeyin doğruluğunu öğrenmekten ziyade kuşkuyla da doldurmuşsunuz zihninizi.

Şöyle ki, sorunuzu soruş şeklinden bu salatanın adı “Amerikan salatası” çıkarımı yapmamak imkansız hani. Öncelikle sizi bilgilendirmeye başlamadan pekala şunu söyleyebilirim ki yanılıyorsunuz; çünkü doğrusu “Rus salatası” olacak. Tabi içine salam konulanı Amerikan salatası oluyor gibi yersiz iddialarda bulunmuyor değil ama hepsini cevaplayacağız, hele bir durun.

Bakınız sayın SnR, size bahsi geçen salatanın mini tarihini aktarayım hemen. 1860’lı yıllarda Moskova’da bir restoranın sahibi ve şefi olan Fransız Lucien Olivier Rus salatasını icat etti. İçeriği çok detaylı gibi olmasa da formülü Olivier’ın ölümüne dek saklandı. Ardından ise dünyanın çeşitli yerlerine ulaştı bu salata. Rusya’nın başkentinden dağılan bu yeni tür salata bir çok ülkede Rus Salatası olarak adlandırıldı. Yalnız aksi gibi Ruslar, Fransız aşçıya vefakarlık gösterip ismine Olivier Salatası yahut Fransız Salatası demektedirler.

Anadolu’da özellikle Ekim Devriminden kaçan Rusların açtığı lokantalar ile yayılan Rus salatası, pek çok insan gibi Türk halkının da beğenisini kazandı. Milli içki Rakının mezelerinden biri oldu hemen. Amma ve lakin soğuk savaş yıllarında Türkiye’nin ABD ile yakınlaşması sonucu olayla en ufak bir alakası olmadığı halde Amerikan salatası olarak anılmaya başlandı. Sanıyoruz başlıkta belirttiğimiz gibi “kominiz salatası mı yoksa laaan o?” şeklinde çıkarımlara maruz kalmış olabilir o dönemlerde.

Rus salatasının içeriğinde ana maddeler haşlanmış patates (eskiden büyük doğrarmış Olivier) ve mayonez olmuştur. Olivier salataya haşlanmış yumurta, yaban tavuğu, dil, havyar, ıstakoz, marul, salatalık, soya fasülyesi, kapari de eklemiş olması muhtemeldir. Şu haliyle içinde en çok haşlanmış bezelye ve havuç eklenmektedir. Ayrıca bazen hardal, salam, zeytin ve turşu da konur ama bu ismini değiştirmeye yetmez düşündüğünüz gibi, çünkü konsepti aynıdır.

Bu sebeplerle de marketten aldığınız meze kutularının üzerinde İngilizce “Russian Salad(Rus Salatası) yazmaktadır. Doğrusu odur ve dünya üzerinde öyle bilinir. ABD’de de bile bu isimle bulabilirsiniz bu salatayı ancak. Sadece olayın tılsımını anlamanız açısından şu sıralar bildiğimiz sigara böreğine “Yeşilay Böreği” demeye çalışan zihniyeti örnekleyebilirim size.

Umarım bu sefer titrek bünyenizi sarsmamış, sizi üzmemişizdir dicektim ama Amerikan Salatası mı? Yok artık dostum… Hakikatle de biraz cehalet yok değil ama sizde de yani… En azından bir yemek kitabı okursanız hani.

Son olarak bir uyarı, Rus salatasını çok tüketmeyin mayonez içeriği sonucu sivilce yapabilir size, yaş icabı…

Afiyet olsun.