Soru 71: Hande Cetin,  14.01.10

İsrail ile Türkiye birbirine girer mi ?

_______________________________________________________________________

Tekrar merhabalar sevgili okurumuz Hande Cetin. Sizi meslek edinme kurslarına yolladığımızdan beri çok yol aldığımızı, sizi bilgi ışığında aydınlatıp, ısıtabildiğimiz hissi altında  bizler de hidayete erebiliyoruz, nitekim hamd’olalım.

Soruyu sorduğunuz tarihten beri yaklaşık iki ay geçmiş olması ve siyasi içerikli sorunuzun herhangi bir savaşla bölünmemiş olması dolayısıyla “at kafadan” şeklinde sorunuzu yanıtlayabileceğiz nihayetinde.

Sorunuzun yanıtı aslen basitçe özetlemek gerekirse şu şekilde cevaplandırılabilir, nasıl ki NATO ülkesi olan Türkiye’nin, kafasına estiği şekilde, mahalle kabadayısı gibi istediği bir ülkeye giremeyeceği gibi İsrail için de aynı durum mevcut değildir.

Bu soruyu sormanızda oluşan gerilimin nedeni hatırlayalım her şeyden evvel ve sonra konuyu biraz deşelim derim.

Olayın asıl nedeni, yüksek seçim oranı ile başa gelen mevcut hükümetin izlediği Türkiye’de kutupsal politika çizgisinin bir nedenidir aslen. Ocak ayında çıkan krizin de nedeni, önce devlet televizyonunda yayınlanan “Ayrılık” adlı dizide İsrail ordusunu karalayan bir konu ve Yahudi düşmanlığı yapılıyor şeklinde bir telaffuz ile gerilim oluşmasıdır. Bu dizi sessizce ekrandan çekildi derken, çok geçmeden bu sefer de özel bir TV de yayınlanan “Kurtlar Vadisi” adlı dizide Mossad’ın Türkiye içinde casusluk yaptığı, hatta bebekleri kaçırdığı ve ayrıca İsrail içinde de Türk Elçiliğine saldırıp Elçi ve ailesini rehin aldığı gösterilince İsrail’de hararet yükseldi. Sizin soruyu sormanızdan iki gün (12.01.10) öncesinde de İsrail Dışişleri Bakanı Yardımcısı Ayalon, Türkiye Elçi Çelikkol’u makamına çağırdı. Toplantı öncesinde alınan görüntülerin basına yansıması ile de bu sefer Türkiye’de gündem karıştı. Nitekim toplantı görüntülerinde Türkiye Elçisi Çelikkol, ortadaki masada sadece İsrail bayrağının olduğu bir pozisyonda,  İsrail heyetine göre alçak bir koltuğa oturtulmuş olarak deklare edildi. Hatta görüntülenme aşamasında Ayalon’un İbranice olarak medyaya,  “Bizim altımızda oturduğunu ve burada sadece bir bayrak bulunduğunun görünmesini istiyoruz” dediği sonradan gündeme düştü.

Siz bu sorunuzu sorduğunuz gün Ayalon’un özür mektubu Türkiye’ye Dışişleri Bakanlığına ulaştı ve birkaç gün sonra (17.01.10) da İsrail Savunma Bakanı Ehud Barak Ankara’ya ziyaret gerçekleştirip Anıtkabir’e de uğramasından sonra mevzu bahis bu diplomatik kriz de çözülmüş oldu.

Her şeyden evvel bu krizi körükleyen olaylar dizisine kısaca değinmek gerekebilir; zira bu krizin oluşmasında nedenler nedenleri izledi demek daha doğru olur. Özetle hatırlayalım;

Mevcut hükümet 2002 yılında işbaşı yaptığından beri, Arap ve Müslüman ülkelerle yakınlaşması sonucu Türkiye-İsrail ilişkileri olumsuz etkilenmiştir, hele hele Filistin’in palamiliter örgüt ve partisi Hamas’ın lideri Halid Meşal’ın Türkiye’ye yaptığı ziyaret İsrail tarafından hoş karşılanmamıştır. Geçen sene (Ocak 2009) Davos’ta, Dünya Ekonomik Forumu “one minute” olayı şeklinde medyaya yansıyan podyum olayını da hatırlamadan da olmaz hani. Bu olayın yaşandığı oturumda, Başbakan Erdoğan “siz öldürmesini iyi bilirsiniz” diyerek Peres’le tartışmasından tam bir sene önce (Ocak 2008), soykırımla suçlanan Sudan lideri El Beşir’in ziyaretini hatırlatmak, hükümetin izlediği çiftte standardı ve yakınlaşma politikasının görünmesi açısından önemlidir kanımca.

Yine de hükümetin dış politikası n’olursa olsun Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun dediği gibi “ABD ile aynı görüşteyiz” şeklinde özetlenebilir. Bu da size “birbirlerine girer mi?” şeklinde sorunuz için bir nebze açıklayıcı devlet mesajı olabilir hani.

Öte taraftan, olaylara gerçekçi bakarsak ise bu iki ülkenin birbirlerine girmesi şu şekilde olasıdır; Türkiye, Avrasya Plakası, İsrail ise Arap(Arabistan) Plakasında, bulunmaktadır ve Arap Levhası, Afrika plakasından uzaklaşıp Avrasya levhasının üzerine doğru hareket etmektedir. Nitekim Toros Dağlarını oluşturan levha hareketinin de nedeni aslen budur. Bu bağlamda birkaç milyon yıl sonra bu iki ülke iç içe geçmiş olabilir pekala. O zamana kadar da sizin yaşama ihtimaliniz pek olası olmadığından “teğet” geçti diyerek sevinebilirsiniz.

Bu durumda size de hamd’olsun…

Şekil 1. Alçak Koltuk Krizi