Soru 84: Hande Cetin,  31.03.10

Demek sorularımı özlediniz peki efenim işte soru geliyor.
Sesim birden bire kısıldı. Acaba kısılan sese en iyi ne gelir ? nasıl açabilirim sesimi hızlı bir sürede ?

_______________________________________________________________________

Evet Sayın Hande Cetin, aradan geçen süre zarfında ne yaptığınız çok merak ettik gerçekten de. Bizlerden aldığınız cevaplar ve fikirler doğrultusunda bir baltaya sap olabilmişseniz ne mutlu bizlere. Öte yandan sorularınızın içeriğinde bulunan araştırmacı ruh haliniz ve uğraşlarınız, çabalarınız ile kendinizle olan kişisel çakışmalarınızı düşününce de elimizde büyüdünüz sayılırsınız hani. Tabi bu kişiliğinizden kaynaklanan çirkef tutumunuzla dolaylı olarak sesinizi de kısmanız gayet makul geliyor bizlere de bi yerde.

Sorunuzu okurken umuyoruz ki aradan geçen süre zarfında bahsi geçtiği gibi yorduğunuz sesinizin yerine gelmiş olmasını da dileriz. Ama üzülerek de söyleyebiliriz ki ne yazık ki bu son kısıklık olmayacak; o yüzden bizdeki cevap vermedeki savsaklayıcı tutum sonucu geç kalan çözüm de takındığımız yersiz ukalalık halleri içeriyor olması gördüğünüz gibi muhtemel. Tamam bize mahkumsunuza getirdik ya lafı heyyalah.

Sevgili Hande Cetin, öncelikle ses kısıklığı aslında söylediğiniz gibi birden olmaz. Her şeyin bir nedeni var, olmadı yar(♪) diyerek açıklamacı tutumumuzu takınıyoruz.

Ses kısıklıklarının çoğu ciddi sağlık problemlerine neden olmazlar ve kısa sürede kendiliğinden, tabi sesi dinlendirme ile de düzelirler. Ses kısıklıklarının en sık nedeni ise “akut larenjit”, yani gırtlak iltihabıdır. Genellikle akut larenjit, soğuk algınlığı ve diğer üst solunum yolu enfeksiyonları ya da sesin biraz zorlanması sebebiyle oluşur ve en fazla bir, iki hafta içinde ses normale döner. Daha uzun süreli ses kısıklıklarının nedeni ise genellikle sesin uzun süreyle ve aşırı derecede zorlanmasıdır. Bu tür zorlamaların nedeni sesi kullanım alışkanlıklarıdır. Bu zorlama, ses telleri üzerinde bulunan nodül adı verilen küçük şişliklere neden olur. Ses tellerinin birbirlerine sürekli ve aşırı derece kuvvetle çarpmasına bağlı olarak gelişen bu nodüller, ses eğitimi ile ses kullanma alışkanlığı düzeltilmediği sürece kendiliğinden kaybolmazlar. Aşırı bağırmayı takriben gelişen akut larenjit sırasında ses telleri içinde küçük kanamalar meydana gelebilir; ses dinlendirilmediği taktirde bu kanama polip adı verilen tek taraflı ses teli şişliklerine dönüşebilir ve bu da sürekli ses kısıklığına neden olur.

Ses kısıklığının sık görülen nedenlerinden birisi de çağımızın popüler hastalığı reflüdür; mide içindeki asitli sıvının yemek borusundan gırtlak seviyesine yükselerek ses tellerini tahriş etmesidir. Sırf bilgi olsun diye, işinize yaramayacağını bile bile buna da larengofarengeal reflü adı verilmektedir diyelim.

Öte yandan sizin “sesim bir anda kısıldı”şeklinde çıkarımınıza paralel olarak sabah uyandığınız anda sesinizin kısık olduğunu tahmin etmekteyiz. Nitekim ses kısıklıkları özellikle sabahları fazladır ve gün içinde azalır. Bunun nedeni de öncesinde tahriş olan ses tellerinizin uyurken kuruması, bir nevi yaranızın kabuklanmasıdır.
Sigara, ses kısıklığının bir diğer nedenidir. Sigara, gırtlak ve boğaz kanserlerinin gelişmesinde de önemli bir risk faktörü olduğundan düzelmeyen ses kısıklığına bile neden olabilir.

Ses kısıklığının daha nadir nedenleri arasında alerji, guatr ve sinir sistemi hastalıkları sayılabilir. Birçok insanda doğal yaşlanma ile birlikte bir miktar ses kısıklığı ortaya çıkabilir. Bu da yeni ergen olmadığınızı bildiğimizden sizin için geçerli değil üzülmeyin.

Tabi sonuca gidelim de sizin de artık sıtkınız sıyrılmasın. Öncelikli olarak gırtlağınızın ve ses tellerinizin nem alması için bol su içip, sigara ve içmiyorsanız bile sigara dumanı gibi kurutucu etkilerden kaçınmalısınız. En önemlisi ise sesinizi zorunlu olmadığı sürece dinlendirmeye özen gösterin. Baharatlı yemekler ve bol tuzdan mutlak süreyle kaçının, biliyorsunuz ki yaraya tuz basılmaz.

Öte yandan kişisel tedavi olarak da eczaneden pastil alabilir, yada aktarlardan kaya şekeri, bal,  zencefil, adaçayı ve şu ara en popüler olanı kebabiye(cubebae) edinebilirsiniz. (Ara Not: kebabiye bir nevi kebap yada kebapçı değildir.) Ama “hızlı nasıl açabilirim” tutumunuza paralel olarak şunu belirtelim ki “pastik yuttum, zencifil yedim bişi olmadı” şeklinde sanki iksir alıyormuşçasına tutumunuzu da takınmamanız gerekmektedir demeliyiz. Zira tedavinin meali zaten iyileştirme sürecidir. Zıkkım yiyip iyileşebilen insanlara inanmak da çok eskide kaldı, en azından siz berinizde bırakın derim ben size.

Yine de uzun süreli ses kısıklığından muzdaripseniz bir KBB(Kulak-Burun-Boğaz) uzmanına muayene olmak en doğru tercihtir bunu da belirtmekte fayda var deriz.

Öte yandan sesinizin açıp saçılmadan önce çağımızın alternatif iletişim yollarına da bir teşekkür edebileceğinizi hatırlatabiliriz.

Beri yandan sorularınızı değil sorunlarınızı özlemişiz sayın Hande Cetin, sorun ve sorunsallarınızı tekrar bekleriz tabi ki de.

Bunca zamanda zaten geçmiş olacağını da tahmin ederek içten bir keyif duyarak,

Geçmiş olsun diyoruz.