berrak , 14.08.11

pilot kaleme neden pilot diylar?

_______________________________________________________________________

Kağıt mendile neden selpak, hazır kahveye nescafe, kadın pedine orkid, pvc pencereye pimapen ve jean(esasında denim) pantolona kot deniyorsa o nedenle sayın berrak, çift r’li…

Bir markanın jenerik ismi olması için, toplumun daha önceden belki de ihtiyacı olduğunu bile bilmediği ve diline yerleşmemiş bir alanda yeni bir ürünle tanışması ve sonucunda o ürün grubunu artık o markayla özdeşleştirmiş olması gerekir. Buna global dünyamızda özellikle dijital ortamda karşılaşmaktayız, ama şöyle düşünürseniz dünyada nelerin olduğundan bihaber insanların önüne başka bir memlekette gayet kullanılan bir ürünü getirdiğinizde o ürün ya orada kullanılan ismi ile anılmaya başlanır yada topluma onu sokan markanın ismiyle.

Örnekle gidelim; vaktiyle bizim memlekette at arabası bulunduğu için kullanılmaya başlanan ürüne direk araba demişiz, öncesinde de at arabası değil araba diyormuşuz keza. Amma velakin otobüs kavramı çok yabancı olduğu için yada tren direk ürünün orijinal dilindeki, orada kullanılan ismiyle anmışız, sonradan TDK’nın tercüme ettiği “çok oturgaçlı götürgeç”le değil. İkinci örnek ise Cif markası için geçerli olabilir misalden, marka bu ürün pazarını çok iyi kullanmış ciflemek diye bir fiil bile yaratmıştır.

Şekil 1 - Pilot kalem otomatik pilot demo modunda kendi rengini yazabilir

Benzer örnekler sadece bizim toplumumuz için değil dünya genelinde görülmektedir, İngilizcede bizim fotokopi dediğimiz kavram Xerox markası ile anılmaktadır misal, xerox aynı zamanda fiildir(Bkn: seslisözlük) . Bununla beraber cip (Jeep), konyak (Cognac), kolonya (Cologna yani Köln), şampanya (Champagne üzümü), kola (Coca-Cola), vb… gibi markalar hem bizde hem de çoğu ülkede aynı şekilde anılmaktadırlar.

Hah ama gelelim pilot kaleme  değil mi? Bu ürüne yukarıda bahsettiğim sebeplerden değil de gerektiğinde yazmaktan sıkılıp otomatik pilota bağlamanızdan kaynaklanan bir isim telaffuzudur. Şaka len şaka, öyle şey mi olur bana basit espriler yaptırıyorsunuz sayın iki r’li berrak…

Pilot kalem Japon dolma kalem üreticisi Ryosuke Namiki ve Masao Wada’nın kurduğu bir dolmakalem markası ismidir. Klasik tükenmez kalemlerde (ballpoint pen) bulunan katı mürekkebin aksine rollerball pen, yada bizim bildiğimiz ismiyle pilot kalemler likit mürekkep kullanırlar. Esasında Pilot markasının dolmakalemden, mekanik kurşun kalemlere bir ürün yelpazesi bulunur ama dolmakalem gibi yazabilen bir tükenmez kalem daha önce görmeyen toplumumuz bu ürüne isim olarak ilk ithal eden distribütör firmayı kale alarak pilot ismini vermiştir.

Kıssadan hisse, siz esasında gizli reklamlar içinde bir dünyada yaşamaktasınız, bir nevi Thruman Şov dönmekte ama bunun farkında bile değilsiniz. Hah şimdi bunu idrak ede durun ben bir aspirin almaya çıkacağım.

Ahanda aspirin dedim beni gidi Bayer örtülü reklamcısı beni. Ama hakikaten alacağım bilesin, sen de al, sen de al, çok iyi hissedeceksin…

Şekil 2 - İşte o ünlü pilot marka kalem budur

SosYo ,  14.01.10

gitmek mi zor kalmak mi?
hangi tarafinda olmak denklemin?
giden mi daha cok aci ceker kalan mi?
nereye, ne sebeple ve ne kadar sure gidildigine baglimidir tum bu sorularin cevaplari?

_______________________________________________________________________

Giden gider, kalan sağlar bizimdir der bir Çin Atasözü…

Bir zamanlar kafir ama gururlu bir adam varmış sayın SoSYo; zira gurur imanla yeşeren bir sıfat olmamasından dolaylı küçük beyinlerde aksi gibi bir hissiyat yaratmaktadır konuyla alakasız olarak not düşersek.

Bu genç adam esasında varlıklı bir gezginmiş, daha doğrusu “param var, kafam rahat niye dert ediyorum dünyaya bi kere geliyorum uleyn zaten öldükten sonra da ne cennet ne cehennem var bana tozunu attırayım şimdi” diye düşünüp bir gün atmış kendini yollara ani bir kararla. Hep cennet gibi siluetler görmek olmaz diye düşünerek yolunu çöle de sürmüş kahramanımızın. Hikaye bu ya çölde eşkıyaların hışmına uğramış, soyulup soğan gücüğüne benzetilmiş. Uğradığı onca yerde gördüğü onca hatıra eşyası ve anı defteriyle beraber her şeyini yitirmiş ve zar zor, kör topal kendini bir vahada bulmuş. Vahayı mekan etmiş bir deveci varmış ona sığınıp aman dilemiş, fakat kahramanımız gücük gibi ya üzerinde dövmeleri, sünnetsiz pipiyi gören deveci onu iblis olarak görmüş kafir diye niteleyip yardım etmeyi reddetmiş. Başta gururlu demiştik ya hani, derbeder de olsa dönüp ardına bakmadan gitmiş o da. Yani gitmek acı vermiş çok da  zorlanmış tabi ama duramaz, kalamazmış; gitmeliymiş oradan.

Yıllar, yılları, yılanlar yalanları kovalamış, çok mu geçmiş az mı vakit bilinmez bizim iman dolu geçinen deveci, kervanıyla birlikte uzak diyarlara mal götürürken kum fırtınasına yakalanmış. Develer ise huysuzlaşıp kaçışmışlar, ortalıktan kaybolmuşlar bir anda. Yaşayabilmek için el mahkum üzerinde durduğu son devesini yarıp içine sığınmak zorunda kalmış deveci. Günlerce, gecelerce nereye gittiğini bilmeden yürümüş ama sonunda bir kasabaya varabilmiş. Kasabanın valisi de bizim gururlu gezginmiş şansına. Buyur etmiş deveciyi açtırmış kapıları ardına kadar.

Peki bu durumda zavallı halinde iblis olarak nitelediği ve hor görüp yardım etmediği adamın buyuruna ne cevap vermeli sayın SoSYo? Gitmek mi yoksa kalmak mı zor sizce?

Kıssadan hisse hikayeye bakınca durumlara göre değişiklik gösterir sorduğunuz gidişler ve dönüşler. Gidene gitme diyebilir karşı taraf, gitme kal diyebilir. Bunu sorarken o da gururunu indirmiştir neticede. Sonuçlarını kestirebildikten ve muhasebesini yaptıktan sonra giden için de kalan için illa ki zorluk vardır. Mühim olan pişman olmamaktır.

Ama siz gitmeyip hep kalın sayın SoSYo, yada kaldığınız yerden arada bir gelin ve arayın olur mu?

Şekil 1. Beklentiler, gerçekle aynı denklemde uyuşmayabilir. (Hatta genelde uyuşmazlar)

Simi , 25.08.10

kutu kutu pense elmamı yerse arkadaşım … arkasını donse oyununda kutu kutu pense bildiğimiz tornavida pense gibi pense midir acaba. birincisi neden kutu kutu ikincisi gerçekten kutu kutu penseyse neden elmayı yiyor?

_______________________________________________________________________

Anlıyoruz ki ilmi, bilimi bırakmış çocuk tekerlemelerinde anlam arayışına girmişsiniz sayın simi. Ya her şeyi aşmış veya pembe dizilerin sizi çektiği bir girdapta pek ayağınız yere basamamakta.

Sevgili simi, öncelikle sorunuza cevap vermeden önce sizi bir konuda bilgilendirmek gerekiyor kanımızca. Türk milleti esinlenmeyi, hazıra konmayı sever, üzerine üstlük kendisi yapmış gibi de lanse etmeye bayılır. Yani biz buna şark kurnazlığı diyoruz, ortadoğu halklarında pekala görünen bu durumu en basitinden Ayten Alpman’a ait olduğunu sandığımız ‘Memleketim’ şarkısının bir Yahudi Halk müziği olan ‘Rebe Elimeylekh’ olduğunu ve hatta Fransız sanatçı Mireille Mathieu’nun da ‘L’aveugle’ şeklinde bizim bildiğimiz haliyle düzenlediğini internetin varolması ile öğrendik misalen.

Eee, “bu bilginin ne yararı olacak yada buradan nereye varmak istiyorsunuz” gibi serzenişler içerisindeyseniz orada bir durun, nasıl pembe dizileri bekliyorsunuz bir hafta boyunca sayın simi?

Bu ‘kutu kutu pense’ olarak bilinen ve şahsım adına konuşursam, hiçbir zaman neden ve nasıl oynandığını kavrayamadığım bu çocuk oyununun aslının Fransız tekerlemesi olan ‘ecoutez ecoutez pensez’ yani “dinle dinle düşün’ olduğunu söylersem sanıyorum şoklar içine girecek ve “yooo sülümaan” gibi naralar atacağınızı tahmin ediyoruz.

Tabi hit bir parça olması gibi bir iddiası olmadığından ve  ‘sadece sözler uysun, manasını koy ver gitsin’ konsepti ile hazırlandığından ve üstüne üstlük bu tekerlemenin muhtemelen söz yazarının da bir velet olmasından da dolaylı sizi sorduğunuz sorunun manasızlığı ile yalnız bırakıyoruz.

Ama hala merak içerisindeyseniz, evet bildiğiniz kutu, bildiğiniz pense, bildiğiniz elma onlar. Sadece manasız işlere girişmişler ve muhtemelen çocukların pensenin n’olduğundan haberleri olsa bile yaptığı fiiller konusunda herhangi bir “neden olmasın ki” çıkarımı yapmayacağının altını çizeriz(her zamanki gibi biz altını çizdik).

Bu yazı size, alet takımlarınızı artık buzdolabından çıkarmanız için şans tanımıştır,

Saygılar…

alikopter,  02.08.10

bakıyorum ki soruları cevaplamaya ara vermişsiniz. sorumu acaba ne zaman cevaplarsınız ?
sorum ise şu: neden saçlar ıslakken rengi daha koyudur?

_______________________________________________________________________

Şimdi de bir bakmışsınız sorunuza cevap vermişiz, ne enteresan hakikaten şu bakış açısı. Bizimle “ne zaman cevaplarsınız” şeklinde monolog bir pazarlık yapıyor oluşunuz ise hayret verici. Ama o sorunuza da cevap verelim madem, bugün…

Şekil 1. Kimi saçlar ıslandığında koyulaşmak ne demek, rengarenk olabilir.

Sorunuzu ise küçümsediğimizden mi diyelim, yoksa sırada bir sürü soru olduğundan mı hemen cevaplayalım, kısa ve öz.

Saçlar, yada tekstil ürünleri, veya selüloz içeren tüm kağıt-karton ürünler ve diğer aklınıza gelebilecek, sıvıyı muhafaza edebilen tüm materyaller ıslandıklarında normal hallerinden daha koyu renkte görünürler. Ama bunun nedeni ne suyun derin mavisinin etkisi, ne suyun kimyasal yapısı ne de aklınıza gelebilecek diğer icatsal alternatif fikirler yüzündendir. Sadece ve sadece ıslanan ve kütlesinde sıvıyı muhafaza edebilen bu cisimlerin fiber dokulu yüzeyleri, ıslandıklarında birbirlerine yanaşırlar ve daha az ışığı yansıtmaya başlarlar. Bu absorbe etkisi cisimleri olduğundan daha koyu renk gösterir.

Artık o kadarını biliyorsunuzdur ki bir cismi görmek için ışığın cisme çarpıp sekmesi gerekir. Bir cisim ne kadar ışığı soğuruyorsa o kadar koyu, hatta siyah demektir.

Sorunuzla pek alakalı olamayacak ama bu sentezi yapmadan da edemeyeceğiz, tabi Ağustos ayında bu soruyu sormanızdan işkilleniyoruz haliyle; küçükken sarışın olup git gide esmerleşen bir bünyeye sahipsiniz ve denize girdiğinizde iyice koyu renk görünecek saçlarınızla Alanya-Kemer hattında Anadolu’nun bağrından kopan biri olarak görünmekten muzdaripsiniz ve acaba bone ile mi denize girsem şeklinde düşünceleriniz ile bize bu soruyu ulaştırıyorsunuz. Üzülmeyin, belki siz de denize girince gözleri yeşil olan %65 lik dilim içindesinizdir de oradan yırtarsınız.

Bakıyoruz ki sorunuzu da fazlasıyla cevapladık,

Bundan sonrası için size başarılar dileyebiliyoruz sadece…

1996-2001 7-a ve 7 numaralı otobüs yolcularından biri.,  04.06.10

saç dökülmesi için kullandığımız çeşitli kimyasal bileşimlerin saçımıza kılımıza tüyümüze iyi geldiğini düşünürsek bu kullanımda sırasında aynı zamanda vücut kıllarımızı da beslemiş büyütmüş semirtmiş olmuyormuyuz?yoksa saç kılına etkiyen şey vücut kılına etkimez mi efendim?yani kelaynak olmayalım derken maymuna doğru mu yol alıyor bu deli yürek?

_______________________________________________________________________

Sevgili 1996-2001 7-a ve 7 numaralı otobüs yolcularından biri (bundan sonra otobüs yolcusu olarak hitap edileceksiniz), esasında kim olduğunuz, kimlerden geldiğinizi pekala tahmin etmemize rağmen böyle üstünkörü oyunlar ile anca dişimizin kavuğunu doldurabilirsiniz diyor, neyse ki sorunuz iyi, güzel gibilerinden bir şeyler geveleyip, e-mail yazmamanıza rağmen bu seferlik sorunuzu da cevaplayalım madem diye tatlandırıyoruz.

Saç dökülmesi gerçeğinin, erkek genetiğinin büyük bir laneti olduğunu belirtmeye gerek yok herhalde. Yine de erkek kozmetik sektöründe en çok rayici olan alanın da bu olduğunu belirtmek gerekecek. Tabi ki ironik bir şekilde erkek kozmetik sektöründe ilk iki sırayı tıraş ürünleri ile paylaşmaktadırlar diye uyaralım; sarkastik değil mi?

Şekil 1. Saç kaybı esasında burada olduğu gibi hemen cereyan eden bir şey değildir(!)

Özellikle yazılı medyada ve internette dolanan saç dökülmesine şifa dağıttığı iddia edilen ilaçlarının, daha doğrusu saç çıkarıcı tanımlı ürünlerin, neredeyse hepsinin alternatif tıp yada koca karı ilacı olarak adlandırabileceğimiz sarımsak tuzu, karınca yumurtası, yılan yağı, vs…. şeklindeki bilumum ürünler oluşmakta olduğuna dikkat çekmek isteriz. Bu ürünlerin bilimsel olarak hiçbir geçerliliğinin olmadığının altını çizerken(çizdik biz) bu tür tedavi ve önlemlerin sadece sizi de bir denek olarak kullandığını ve karşılığında üzerine bir de para verdiğinizi belirtmeliyiz. Tabi bu yanıltıcı reklamların denetçisi olmadığı için size en basit olarak sağlık bakanlığınca onaylı ürünleri almanızı önererek sizi aktar kapılarından eczanelere aktaracağız (o-yeah kelime esprisi).

***

Şekil 2. Saç kaybı sonrası mevcut saçlarla hala "varmış" gibi yapabilirsiniz, hiç kimse aradaki farkı anlayamaz, gerçekten de, vallahi bak, cidden, misal Donal Trump(!)

Sayın otobüs yolcusu, sorunuzu yanıtlarken bahsi geçen alternatif ürünlerden ve hatta eczanede de satılan bir çok malulden ziyade, biz sadece FDA(Food and Drug Administration/Gıda ve İlaç Dairesi) onaylı iki “etken madde”yi bahse alacağız.

Minoksidil erkek tipi saç dökülmesi için FDA tarafından onaylanan ilk ilaçtır. Aslında ilk olarak tablet şekli ile üretilip yüksek tansiyon ilacı olarak piyasaya çıkarılan bu ilaç; kullanıldığında yan etki olarak, yanak, el üstü ve alın bölgesinde kıllanma ve kıl artışına sebebiyet verdiğinin görülmesi ile bir ampul yakmıştır saçsız kafalarda. Hemen akabinde de doğrudan kafa derisine (sprey olarak) uygulandığında ise yeni saç oluşumu, saç kaybının derecesine bağlı olarak da çeşitli oranlarda saç gelişimi sağladığı gözlemlenmiş ve o ampulden bir ışık yanmıştır. Eh tabi fitil olarak kullanıldığında artık ne yapar bilemiyoruz, bekleyip onu da denemelerini bekleyeceğiz sayın otobüs yolcusu.

Minoksidil, vazodilatörler(damar genişleticiler) olarak bilinen sınıfa girer ve bu da saç dökülmesinin hormonal sürecine bir etkisinin olmadığını gösterir. Yani aşağıda finastreidde de bahsedeceğimiz gibi saç köküne vücut kimyanızın etkilerinden kaynaklanan dökülmelerden ziyade 5 yıllık bir süreçte dökülmeye yüz tutmuş mağdurlara verilir demektir.

Şekil 3. Chewbacca'nın minoksidili fitil olarak aldığı gibi bel altı espriler yapmayacağız, ama bu resim testosteron miktarı açısından açıklayıcı olabilir, kınıyoruz.

***

Finastreid etken maddesi ilk olarak prostat büyümesine tedavi olarak geliştirildi. Ne var ki minoksidilde olduğu gibi pozitif anlamda yan etkisi olduğu, erkek tipi saç dökülmesi diye tabir edilen alın bölgesi ve tepede açıklıkları tedavi edebildiği görüldü. (Yalnız uyarmak gerekir ki bu etken madde prostat ilacı olarak hala 5mg olarak kullanılırken, saç için 1mg ölçülerde kullanılmaktadır. Bu yüzden prostat ilacı daha ucuz diye onu kullanmaya niyetliyseniz bile en azından beşe bölünüz.)

Finastreid, minoksidilin aksine tablet formuyla oral olarak alınan bir ilaçtır, en azından şu an için hala öyle… Etken maddenin saç uzatmadaki başarısı erkeklik hormonu olarak bilinen dihidrotestosteron (DHT) üretimini bloke etmesiyle alakalı; misal günde 1 mg finasterid alınması durumunda saç derisindeki DHT seviyesi yaklaşık %60 seviyesinde azaldığı gözlemlenir ki bu da gayet makul bir rakamdır.

Yalnız uyarması bizden, bu androjen seviyesinin düşürülmesi sonucu ereksiyon sorununa, libido düşüklüğüne ve ejakülat(meni) miktarında azalma olabilir. Finasteridin kadınlar tarafından kullanılması ise FDA tarafından kesinlikle onaylanmamıştır, sadece erkek tipi dökülmeye tedavi olarak satılmaktadır. Bu nedenle dermatologlar kadınlara %2 minoksidil içeren çözelti kullanmayı önerirler.

Şekil 4. Hayalet Sürücü (Ghost Rider) tarzı saç biçimleri saç dökülmesine neden olabilir

***

Şimdi de gelelim sizin sorunuzun en pıtırcık, en can alıcı yerine sevgili otobüs yolcusu; ve işte o cevap: hayır, hiçbir saç ilacı çim tohumu gibi döküldüğü yerden gırla saç çıkarmaz! Hatta saç çıkaracağını da iddia etmez, sadece var olan kıl köklerini güçlendirir, DHT üretimini bloke edip erkek tipi dökülmeyi engeller ki bu vücut kıllarınızı aksi gibi zayıflatabilir. Sadece minoksidil gibi topikal olarak uygulanan ilaçlar ola ki vücudun diğer yerlerine (misal deodorant misali) sıkılması durumunda buradaki mevcut kılları, köklerini beslediğinden dolayı kalınlaştırabilir. Tabi bunu yapmanız için de ya akıl sağlığınızın ya yerinde olmaması yada “kışın üşüyorum biraz da kendime yatırım yapayım” demeniz gibi unsurlar gerektiği kanısındayız.

Bir yandan da koca karı ilacı olarak bahsi geçen ilaçların da vücudunuzun hormonal işleyişini bilmeden değiştirebilen içerikler olabileceğini, tersi gibi testosteron miktarını arttırarak, bünyenizin “sahip olduğunuz” kılların kalınlaşması sonucuna varabileceğiniz gibi tepedekileri de bu yolla biraz daha dökebileceğiniz konusunda uyaralım.

Şekil 5. Trump'tan ilham alın, istediğiniz tarz için saç kısıtlayıcı bir etken olmasın.

Bir de genel olarak saç ilaçları ve şampuanlarda saçı besleyen Biotin(H Vitamini) içeriğinin fazla alınmasının vücuttaki keratin oluşumuna etki ettiği ve bunun da tırnak ve da yukarda söylediğimiz gibi vücut kıllarında kalınlaşmaya neden olabileceğini belirtelim.

Hah bir de bu kıldan tüyden muhabbete optimist bakabilmek de önemli kanımızca. Bir şekilde bu süreci en azından saç kökü ekimi gerçekleştirmeye gerek duyacak kadar açılmadığının bir kanıtı olarak görebilirsiniz.

Sonuç olarak “kılda keramet olsa götte çıkmazdı” atasözü ile bu yazıyı bitirsek bizi yargılayıp yadırgamazsınız diye düşünmekteyiz sayın otobüs yolcusu.

Hayırlı kıllanmalar diliyoruz.

***

***

***

***

aymila,  13.02.10

yaş ortalaması 10olan bir gurup fln gibi sorularr nedn kalkmıyorr

_______________________________________________________________________

“Sevgili aymila” diye başlamak istiyorduk, amma velakin soru cümlesi niteliğinde sorgunuzun daha ziyade sevgisiz olmasından dolaylı diyemedik, boğazımız kilitlendi, kustuk.

“Saygıdeğer aymila” olarak başlamayı yeğledik, bu sefer de diğer insanların beyin yaşı ile dalga geçip pek saygı duymadığınız gözümüze takıldı, gözlük taktık.

“Sayın aymila” şeklinde bir başlangıç deniyorduk ki baktık siz 10’dan öncesini pek saymıyorsunuz.

Biz de size en iyisi sadece aymila olarak hitap edelim dedik.

Sadece aymila, sorulan soruların nedenselliği, zorluğu ve hatta takıldığınız kısmını oluşturan, kimlerden geldiği gibi ayrıntılara pek kafa yormadan, hatta hiç takılmadan cevaplandırmaya çalıştığımızı ve sadece dozajımızı da buna göre ayarladığımızı kestirememiş olmanızdan dolayı tebrik ediyor ve yaş ortalaması 11 olan hariçten gazeliniz için sizi “2010’un soru soramayan en genç girişimcisi” ilan ediyoruz.

Yaş ortalamasına takılmadığımızı “sınıf başkanlığı seçimi için slogan” arayan arkadaşınıza da cevap yetiştirerek yeterince ayyuka çıkarmıştık. Tabi bu “10 yaş ortalamalı kilitlenin” belli bir grup olduğu çıkarımında bulunmanızdan dolaylı “paranoyak histerinizin esiri olmuşsunuz lan siz” şeklinde kesin bir yargı ile de kestirip atmak da istemiyoruz hani.

Öte yandan bir de BirSoruSor’un “Sorunu Buraya Sor” kısmına bir sorudan ziyade sorgu sunarak eleştirdiğiniz “bir grup” insanın düştüğü o katranlı kuştüylü duruma düştüğünüzü belirtmeden edemeyeceğiz.

Ama cevaben şu kadarını da söyleyelim, sizin de sevinmeniz açısından, salak saçma sorular olmasa nasıl eğleneceğiz, her ciddi soruya kafa yormaktan bizim de muzdarip olabileceğimiz gibi sizin de bundan sıkılacağınız gerçeğini hatırlatmak isteriz. Bu vesile ile saçma sapan da olsa sorular cevapladıktan sonra “Sorunu Buraya Sor” kısmından kalkacağını tekrardan hatırlatırız.

Sadece aymila, her şeyi geçiyor ve size sadece şu kadarını diyoruz: o bize sorduğunuz sorudaki nasıl bir cümle lan!

ozlem,  21.05.10

kopekler neden kedileri kovalar? bunun evrimsel bi aciklamasi var midir?

_______________________________________________________________________

Aah sevgili ozlem, köpekler sadece kedileri kovalasalar keşke. Zaten öyle de olabilse, toplumuzda sıklıkla gördüğümüz köpekten korkan insan profiline bu sıklıkla rastlamazdık herhalde, değil mi efendim? Bir de şu var ki her şeyi evrimsel bir açıklama kalıbına sokarak cevaplandırmamız da pek mümkün değil be sayın ozlem. Yani sizin için sorunuzun bi ucuna sıkıştırdığınızdan dolaylı biz de bir ucundan değineceğiz ama hadi bakalım nasıl olacakmış?

“Köpekler neden kedileri kovalarlar” sualiyle alakadar bizde oluşan bir kedi sahibi olmanın sıkıntısını gütmeniz yada mevcut kinofobinizi (köpek korkusu) yenebilmeniz için “ben kedi değilim ki” telkininiz yapabilmeniz yargısı ön plana çıkıyor gibi gelmekte. Aptal bir hesap makinesi gibi girdileri size direk cevap olarak veremediğimiz için bu içsel çelişkimiz pekala sizin psikanalizinizi oturtana kadar devam edecek bizler için…

Şekil 1. Köpekler kovalar, ama belki de kediler dövüyordur...

Neyse diyerek, içinde bulunduğumuz anlık daralmadan sıyrılarak suale gerisin geri moon walking şeklinde dönüyoruz.

Öncelikle yanıta tam olarak geçmeden şunu hatırlatmakta fayda var ki o da soruyla karışık olarak “acaba biz neden köpeklere dost deriz?”dir. Gözden kaçırdığınız şey işte tam olarak bu; köpeklerin sosyal birer varlık olmaları ve “sürü mantığı” ile hareket etmelerinden kaynaklanıyor.

Kedilerin aksine köpekler birey olmaktan ziyade sürü olarak hareket etmeye çalışırlar. Bunu da sizin sorunuzun içinde olduğu için söylüyorum “kurtlardan” almışlardır. Sürü mantığında yaşayan hayvanlarda ve bu sürü sosyolojisinin gayet hissedildiği, hayvani hissiyatlı biz insanlarda da sıkça görülebildiği üzere sürülerin liderleri ve bir hiyerarşisi mevcuttur diyerek özetle geçiyorum.

Köpeklerin  insanları birer sürü lideri yada en azından kimimizi de sürünün bir üyesi olarak algılaması ile bize göre arkadaşlık ilişkisi, onlara göre sosyal bağ kurulur. Sürülerde sıkça görüleceği üzere beslenme ve çiftleşme olarak algılanan bir bölge bulunmaktadır. Köpekler de bu alanın tehdit edildiği hissiyatı ile sürüsünü ve çıkarlarını korumak üzere hareket edecektir. Normal olarak bir insanı lider olarak algılayan bir köpek, bizim deyişimizle sahibinin direktifleri doğrultusunda diğer köpek, kedi ve hatta insanlara saldırmaması gerektiğini bilir. Bu karakterde olmayan köpeklere sadece yeteri kadar liderlik yapılamadığını ve/veya bu köpeğimizin  çok dominant bir it oğlu it olduğunu bilmek gerekecektir.

Gene en başa dönelim şimdi de, yeniden bir moon walking silsilesi ile hatta. Aslında köpekler üç ana neden ekseninde saldırganlaşabilir. Bunlar yukarda da bahsettiğimiz gibi alanlarını ve sürülerini korumak için bölgesel saldırganlık, çiftleşmek(intraseksüel) için iç çekişme amaçlı saldırganlaşma ve anlık veya derinlerde de yatabilen korkusal saldırganlık olarak sayılabilir.

Kedilerin neden kovalandıkları kısmına dönersek ise sorunun ana odağı olaraktan; tek de olsa bir köpek, bölgesinin tehdit edildiği hissi ile, yada hızlı koşan bir kediden sırf ürktüğü için ve tekrar baskın hale dönebilmek adına, veyahut sadece oyun amaçlı olarak da kovalama eğilimi gösterebileceğini söylemek isteriz. Köpeklerin saydığımız bu sonuncu kovalama eğilimini, kedilerin yemediği halde en basitinden sinek veya fare ve hatta lazer ışığı gibi hareketli şeyleri kovalama eylemine benzetebilirsiniz de. Zaten köpeklerde de bu kovalama eğilimini kimi zaman sahipleri ile karşılıklı kovalamaca şeklinde ayyuka çıkabileceği gibi, kimi zaman da can sıkıntısından, bir nevi kovalama mastürbasyonu da diyebileceğimiz kuyruklarını kovalayarak yapan ender hayvanlardır diyebiliriz.

Köpeklerin sosyal yaşayış biçiminin kurtlardan evirildiğini söylemiştik(Böylece iki defa sıkıştırma işlemini yaptık). Kediler ise diğer küçük kedigiller gibi sadece çiftleşme zamanlarında bir araya gelir bol gürültülü seks partileri sonrasında tekrar dağılan, zaten istemiyorsa sizin sevmenize izin vermeyecek kadar birey varlıklardır. Bu onların asosyal kısımları da “hadi birleşelim şurada fındık kurdu kadar köpek var hödö hödö yapalım” diyememelerinin de temel nedenidir. Yani çiftleşme sırasında bir araya gelen kediler sadece rekabet etmekte, sürü davranışından çok farklı davranmaktadırlar.

Bir de fazla dominant olduğunu iddia eden kimi insanlarda görülen “hoşt”, “pişt”, “destir git leeyn” şeklinde huysuzlaşıp bu hayvanları kovalama ihtiyacı gütmeleri de az da rastlanan bir vuku değildir. Hal böyleyken  kinofobi de olsanız tavsiye ederim bu insanlardan daha ürküp, uzak durun siz, hatta “bah bahh şimdi napcam” diyip araba ile yoldaki kediyi ezen az sayıda it oğlu it de yoktur bu böyle biline… Neyse efendim sizi hayvanlara ısıtıp, insanlardan soğutabildiysek ne mutlu bizlere.

Hah, tabi bir de unutuyorduk, kaçan kovalanır efendim. Aslında tüüüm mesele tamamen budur.

*Erdil Yaşaroğlu

imbatt35,  29.05.10

en yakın arkadaşın yıllarca acı tatlı beraber olmuşsun yaptığı yanlışlar artık bir yerde tak ediyor ne yapmalı?

_______________________________________________________________________

Görünen o ki bildiğiniz yaz tatiline girdik bizler. Onca zaman boyunca sorduğunuz sorunuzu bile unuttunuz farkındayız, ama biz unutmadık; çünkü söz uçar yazı kalır sayın imbatt35.

Bunca birikmiş soru varken kısaca soruları cevaplayacağımız için umuyorum aradığınız doyumu elde eder ve “bunca zaman geçip, onca beklememin karşılığı bu mu uleyn” şeklinde salak bi çıkarım yaparak bizi fitil etmezsiniz.

Gene klasik olarak soru soramamış olmanız bizde şaşkınlık yaratmaktan çok uzak hisler barındırıyor sevgili imbatt35. Sorunun eksenini oluşturan adı üzerinde “en yakın” arkadaşınız ki biz buna aslında dost tabirini kullanmayı tercih ediyoruz, size kim bilir ne zamandır ahbaplık edip, dertlerini paylaşan, sizin ona paylaştığınız, yeri geldiğinde de arkadaş arkadaşın pezevengidir çıkarımında tanımlandığı üzere size çıkar sağlayacak şekilde davranabilen zattır. Dostun bir tanımı da gönüldaş kelimesidir yani birbirlerine anlayış, saygı gösteren, yarenlik eden, aynı duyguları hissedip yeri geldiğinde sizin için üzülen, candan manasına gelir.

Aslında bu tanımlamaları yaptıktan sonra arkadaşınız yanlış yapmışmış, bunlar son raddeymiş, şuranıza kadar gelmişmiş diye sizi kayıracak halimiz yok; düpedüz eşeklik ediyor kadim dostunuzla konuşup eğer ki yanlışı varsa uyarıp çeki düzen vermesi konusunda destek olacağınıza kalkmış bize şikayet ediyorsunuz.

Yukarıda da bahsi geçtiği üzere sayın imbatt35, arkadaş arkadaşın pezevenkliğini onu satarak değil, onu başkalarına pazarlayarak onun menfaatleri doğrultusunda yapmalıdır. Sizin de dediğiniz gibi acı, tatlı beraber olduk ama acı kısmı artık basur yapıyor diyerek işin içinden sıyrılmak kolaya kaçmaktır.

Bunun dışında o çok eski en ve yakın arkadaşınız veyahut size daha da yakınınız olan sizin bizzat kendiniz pekala zaman içinde değişmiş, hayat görüşleriniz farklılaşmış da olabilir. Bu tip durumlarda gene de geçmişin hatırına alttan almakta fayda var tabi. Sadece biraz mesafe koyup ara soğudukça biraz ateşi harlayarak ama zor anında gene yanında olarak görevinizi yerine getirebilirsiniz de.

Ööf, sayın imbatt35, böyle manasız, gerçek anlamda soru bile içermeyen, gayet bilimden, ilimden uzak ve en önemlisi de başta kısa tutacağımızı belirttiğimiz bir sual için kendimizi yeterince hırpaladığımıza göre

Hadi size nezaketen dostluklar diliyoruz.

yunus,  16.05.10

İZMİR’in Kizlari mi? BALİKESİR’in KIZLARİ mi? yoksa bicir bicir gonusan GARDAş NAApan Diyen KKTC’nin KİZLARİ HAngisi Guzel? nerenin kizlari guzel….??***

_______________________________________________________________________

Sayın yunus, potansiyel sapkınlığınıza karışacak değiliz ama bizleri de alet etme tutumunuzu yazık ki hoş karşılayamayacağız. Hayır efendim, asıl anlayamadığımız bizim yargımıza göre muhtarlıktan kaydınızı mı nakledeceksiniz? Nedir olayınız kısaca?

Tamam, abazanlığınız başınıza vurmuş olabilir belli ki, ama en azından şunu biliyorsunuzdur ki güzellik ‘göreceli’ bir kavramdır. Hatta tarihsel tablolardan da hatırlayacağınız üzere, dolgun hatlı kadın figürünün şimdiki gibi sıfır bedene inme ivmesinin zamanla toplumun güzellik anlayışının ne şekilde değiştiğine kendinizce de ulaşabilmeniz açısından güzel bir örnek olduğunu düşünmekteyiz.

Kadınlar da zamanla değişen bu güzellik anlayışına kendilerince şekil vermişlerdir, yada şekillendirilmeyi onaylamışlardır demek daha doğru olacak. Yeri geldiğinde göğüs ve kalçaları daha büyük göstermesi amacıyla ince bel akımı ile birlikte korse işkencesine katlanmışlar, yeri geldiğinde dolgun kırmızı dudaklar için kırmızı biberle acı bir imtihana tutulmuşlar, kültürden kültüre değişen çeşitli mazoşist güzellik anlayışlarına paralel olarak fil ayaklar, tepsi dudaklar, zürafa boyun deneyimleri gibi diğer pek çok insan tarafından hala tabu olan akımlara da hep “hee, beyim bilir” demişlerdir. Eh, olaya böyle bakınca atalarımızın da dediği gibi “çirkin kadın yoktur, bakımsız kadın vardır” sonucuna da pekala ulaşılabilmekteyiz biz de haliyle.

***

Şekil 1. Klasik bir aptal sarışın(o sizden daha zeki!)

***

Bölgelere, hatta ırklara göre güzellik anlayışı tabi ki farklıdır, kültürel altyapı da bu süreci etkiler bahsi açıldığı üzere. Bu vesileyle sizin güzellik yargınızın başka bir memlekette farklı olabileceği sonucuna bizden önce varmanız gerekmekte. Ayrıca saydığınız bunca köşe bucakta dediğiniz gibi çok güzel kadınlar olsa bile “güzel olmayan” bir kadın nüfusu da hafife alınmayacak düzeyde olacaktır. Eğer ki güzellik anlayışınız güzel/çirkin indeksli bir yüzde hesabı ise bu oran sizin potansiyel açlığınızla paralel şekillenmektedir de diyebiliriz. Takriben hormonsal aktiviteleriniz tavan yapmış olması muhtemel olduğundan da güzellik anlayışınız zaten beklenildiği gibi toplumsal çizginin de pekala altında kalacaktır. Yani bu vesileyle sizin güzellik puantajlı, orantısal bir grafik çıkarmanız pek olası gözükmemekte bizim gözümüzde.

Amma ve lakin aslen güzellik anlayışı da hormonal düzeninizle zaten değişkenlik gösterebilmektedir. Hem de sadece sizin bile değil; karşı cinsin hormonları bile size daha güzel görünmeleri için bir neden yaratabilir. Aslen ise güzellik her iki cins için de karşı tarafın orantılı, simetrik hatlarıyla ölçülebilen bir olgu olarak varsayılmaktadır, bahsettiğimiz ve döngüsel olarak belli dönemlerde kadınlar daha orantılı ve güzel olmaktadırlar. Durumunuz bu derece beterken,bu orantısal kaybı da görmezden gelmek bir çözüm yolu olabileceğinden sizin için bir iki kadeh önerebiliriz. Böylece toplumsal güzellik çizgisinin de bir nebze daha aşağısını eşik alabilirsiniz kolaylıkla. Gerçi bizim atalarımız dememiş ama olsun ata iyidir, atanın dediği daha da süperdir diyerek bir Rus atasözü olan “çirkin kadın yoktur, az votka vardır” sözünü hatırlatırız.

Şekil 2. Yapılan son bilimsel araştırmalar sonucunda Kainat Güzellik yarışmasını şu ana kadar kazanan bir E.T. çıkmadığı saptanmıştır, en güzel yaratık insandır, öhöm...

***

Öte taraftan hangi muhite giderseniz gidin, yerel yetkili merci gibi herkes “en güzel kız bizde” diyecektir, kimse de kalkıp “bizim kızlar güzel değil ama çok sempatik” demez ne hikmetse. İnsanlar bu nevi şeylerden övünç duyma hususunda biraz fazla dangalak olabiliyorlar sizin de gördüğünüz gibi kimi zaman. Tabi bu hususu “kargaya yavrusu kuzgun görünürmüş” misali de irdelemek gerekebilir hani bir yerde. Yerel diyoruz ama global ölçekli baktığımızda da aynı rahatsızlığa rastlamaktayız. Misal 1952’den beri yapılan Kainat Güzellik Yarışmasını şu ana kadar dünya dışında kainatın bir köşesinden kazanabilmiş bir güzel çıkmamış vesselam.

Bir de baştan beri güzellik güzellik deyip kendimizi yoracağımıza bırakın sayın yunus, mühim olan insanın içi güzel olsun, gerisi teferruat ve biraz donanım paketidir.

Havva’lar nasıl olursa olsun sizin Havva’nız güzel olsun.

***

*Piyale Madra

Soru 87: Ozgur Tezish,  01.06.10

soruda sayilmayabilir gerci ama, nasil oluyor da su dikis makineleri dikey aksanda calisip dikis dikebiliyor. tam olarak calisma prensibini asla kavrayamadim. kafamda bi kac olasilik olmasina karsin bunu merak ediyorum. bunu biliyor musunuz? ?

_______________________________________________________________________

Tabi ki bunu merak ettiğinizi bilemiyorduk Sayın Ozgur Tezish. Öte yandan bizler de sormak yada soramamak arasında kalan siz sevgili okurlarımızın gerçek ruh hallerini kavrayamamaktayız inanın ki. Tamam illa ki sizin de bildiğiniz bir şeyler çıkar bu dünyada ama “madara da olmayayım, ohoo yoksa ben hep taktir getiriyordum ilkokulda” şeklinde bir tutumu bize takınmanıza gerek yok ilahi Ozgur Tezish. Nitekim yapacağımız en kötü şey sizle iki cümle ile dalga geçmek olacaktır, ki bilemedin hadi üç olsun.

Gerçi sorunuza açıklık getirmeden önce sizin şu bahsini açtığınız olasılık dahilindeki fikirlerinizi de öğrenmeyi gerçekten eğlenmek adına çok isterdik. Ama tez elden dönelim dikiş makinesi buhranınıza bir an önce.

Dikiş makineleri irmik, düğüm mantığı ile çalışan makinelerdir. Bunun için de elle dikişi birebir taklit etmek yerine bir nevi alternatif bir dikim, nakış sistemi kullanmaktadır. Her şeyden önce bir değil iki makara ip kullanılır bu sistemde. Yani eldeki gibi iğne yatay şekilde son nakış bölümüne doğru geri saplanmaz ve bu şekilde materyal hep ileri gidebilir. Sizin de dediğiniz gibi “dikey çalışan” bir sistemdir ama sadece o kadar değildir, zira gözünüzden ikinci bobini kaçırmaktasınız.

Şekil 1. Dikey iğnenin altında da bir dünya vardır...

Dikey iğnenin inip çıktığı aksamda bir de ikinci ipi idare eden “hareketli çark” bulunur. Bu çark alt aksamda bulunan ikinci makaradan aldığı ipi ileri geri çekerek yukarı aşağı hareket eden ipin arasından geçirerek irmik atmaktadır. Yani elin yaptığı yatay hareketi bu ikinci bobin yapar diyebiliriz aslında.

Şekil 2. Üstten gelen ip altta ikinci bir iple düğüm atılır.

Tabi bu sistemde, yani bu rot çark ile dikey iğnenin eş zamanlı çalışması gerekmektedir tahmin edeceğiniz gibi. Ayrıca bu sisteme bir de iğne ayağı ile kumaşı sıkıştıran bir pabuç eklidir ki bu da materyali ileri doğru itmeye yarar. Ve böylece ileri doğru itilen ip durduğu yerde düğüm atarak materyali delik deşik etmez.

***

Ve uzun lafın kısası sistem nihayetinde tam olarak aşağıdaki gibi çalışarak sürer, gider…

Şekil 3. Bütün yazının özetini küçük bir animasyon verebilmekte, ne kadar enteresan...

Kıssadan hisse, sizin de gördüğünüz gibi sistem aslında öyle çok ahım şahım olmadığı gibi aksine bunu yalnız düşünemediğiniz için kendinizi suçlayabileceğiniz basitlikte ve “ilerde bunu düşünüp bulamayacak arkadaşlar çıkar” diye düşünebilecek kafalı insanlar tarafından üretilmiş bulunmaktadır.

Dikili bir kumaşınız olması dileğiyle…

khad,  28.05.10

Günlerden bir gün bir evrimleşme ile yerçekimi taneciklerini algılama ve kontrol etme yetisi geliştirmiş bi bebek dünyaya gelme olsalığı var mıdır? -Graviton rulaz

_______________________________________________________________________

Sevgili khad, evrim sizi bildiği gibi yapsın demeden edemiyoruz. Sayın okurumuz, hali hazırda üniversite okumuş, hatta üzerine genetik ve biyoloji bölümlerini bitirmiş şahıslar bile evrimi kavrayamayıp, üstüne dogma inanışlara prim verirken siz el bebe gül bebenizin bunu kavramasını bekliyorsunuz öyle mi? Bırakın evrimi, dogma sizi bildiği gibi yapsın efendim, üzerine Uçan Makarna Canavarı çarpsın sizleri e mi?

Sizler de pekala biliyorsunuz ki evrim biyolojinin bir kolu sayılmaktadır. Sayma, toplama gibi basit matematiği bile öğrenen bir bireyin biyoloji gibi daha üst düzey bir bilimi öğrenmesi zaman alacaktır nitekim. Vesselam sizler de pekala biliyorsunuz ki biyoloji eğitimi basit matematik ve fen öğreniminden sonra, takriben ortaokul seviyesinde öğrenim hayatına girmeye başlar. Neyse efendim evrimi okuyup öğrensin kafi, doğuştan bokunu tutabilen bir bebek bir ebeveyn için daha makul olacaktır ayrıyeten.

Neyse çabuk çabuk geçiyorum sorudan saylanmadığından “graviton rulaz” ınız.

Peki, yavrum khad, yerçekimi taneciği nedir acaba? Tanecik mi? Bir de kontrol mü? Siz soru sormadan ne aldınız acaba sayın khad?

Kıssadan hisse, günlerden bir gün girişi ile masalsı bir hal alan sualinizin, yani bir gün evrimleşme ile yerçekimi “taneciklerini” algılama ve kontrol etme yetisi geliştirmiş bir bebek dünyaya gelme olasalığının cevabiyeti takriben %0’dır. Dünya dışında daha bir sıfırdır, hatta orada binde de sıfırdır, farkederse hani…

Size de sorunuz dolayısıyla bir sıfır çakıyoruz, hoş olsun.

vlkn,  24.03.10

neden kırmızı biberden salça oluyoda yeşil biberden salça olmuyo?

_______________________________________________________________________

Sayın vlkn, siz değil miydiniz “bunun aslı ‘bir şey’ iken neden bişi diyorlar” şeklinde lafazanlık edip şukela tikilerimizi kınayan? Hal böyleyken şimdi bir başka okurumuz “neden böle konuşuyolar” şeklinde bir soru sorarsa ne diyeceksiniz? Kifayetsiz mi kalacaksınız ha sayın vlkn?

Neyse biz hatanızı fark ettiğinizi düşünerek fazla yormuyoruz bünyenizi ki bizi çabuk anlayınız. Çünkü bir kere yazacağız sadece. Ne? Siz iki kere okuyabilir misiniz? Hayyalah o zaman…Hazır şimdi böyle bir merakınız celbetmiş, bize de cevaplamamak yakışmaz, yoksa çok gurme bir karakter olmadığınızı tahmin edebilmekteyiz, sindire sindire okuyun.

Domates ve/veya biberden yapılan salçanın Türk yemeklerinde sıkça kullanıldığını bilmeniz için öncelikle gurme de olmanıza gerek yok sayın vlkn. Yalnız tahminim o ki pek salçanın nasıl yapıldığını bilemiyorsunuz. Salça yapımı için ilk olarak malzeme tedarik edilmelidir dememe gerek yok herhalde. Neticede en mühim kısmıdır gene de temini ve evet her domatesten salça olmayacağı gibi her biberden de öyle salça olmaz. Biraz şikemperver bir bilgi olacak sizin için ama, ne her etten köfte, ne her ottan da salata olmaz bunu bilin yeter; umarım bu bilginin de hazmı kolay olur sizin açınızdan.

Öncelikli olarak aslında sorunuzun cevabı çok yalın ve kısa tahmin edebileceğiniz gibi. Salça yapımında seçilen biberlerin kendinden sulu, yağlı bir cins olması gerekmektedir, bu nedenle de salçalık biber denilen bir cins vardır, hani köftelik kıyma gibi… Bu kısmını atlıyorum lakin varmak istediğim nokta aslında salçanın yapımındaki bir husus. Salça yapımında fırınlar çıkıp mertlik bozulmadan önce biberler güneşte kurutulurdu. Bu kurutma işlemi biberin suyunu salmasına neden olur, ama daha çok bu bekleme süreci biberin daha olgunlaşmasına neden  olmaktadır.

Bazı cins biberler(paprika)  içeriğindeki likopen nedeniyle zaten hep kırmızıdır, çoğu biber ise daha sonradan kızarır. Bunun başlıca nedeni de içeriğindeki kapsantinin klorofil tarafından maskelenmesidir. İster dalında, ister terasta olsun biber olgunlaştıkça klorofil pigmenti kaybolur ve  bahsi geçen karotenoidler ortaya çıkar. Kısaca yeşil biberi de güneşte beklettiğinizde varacağınız sonuç kırmızı bir biber olacaktır.

Hah bir de fırın demiştik değil mi? Fırınlama işlemi güneşin ısısını taklit edip kurutma işlemini hızlandırır, sonucunda biber daha çabuk suyunu salar. Tahmin edeceğiniz gibi bu işlemde biber olgunlaşmayı kesip tohum olma yolunda sekteye uğrar. Aynı işlemi yeşil bibere uyguladığınızda ise yüksek ısıya maruz kalan klorofil kararır ve tadı da kaçar. Eee, salçanın manası renk ve tat vermesi ise hem Türk yemek kültürünün alışık olmadığı bir renk, hem de tadı yavan bir maddeyi yemeğe eklemek size de mantıklı gelmeyecektir.

Bir de biber sosu dediğimiz bir kavram vardır sayın vlkn, İngilizce’de hem salça hem sos paste olarak geçer lakin. Fırınlama olmadan biberler öğütülerek ve/veya ezilerek ve bazıları da pişirilerek elde edilir. Bu sos ise salçanın aksine pişmiş yemeğe yada salataya sonradan, yani servis sırasında dökülür. İlla mucitlik edecekseniz bile bu kısmını es geçmemeniz gerekmektedir.

Öte yandan biberden bir cacık da olmuyormuş hani şeklinde bir sonuca varmak da büyük hata olacaktır. Öyle yeşil-kırmızı biber de felan diyip öküzün altında buzağı aramaktansa öküzün döşünden kıyma yapmayı bilmek sizi gurme dünyasına sokabilecek yegane bilgidir, hah şuraya da yazıyorum, pardon yazıyooommm.

Kalın afiyetle efendim…

Soru 84: Hande Cetin,  31.03.10

Demek sorularımı özlediniz peki efenim işte soru geliyor.
Sesim birden bire kısıldı. Acaba kısılan sese en iyi ne gelir ? nasıl açabilirim sesimi hızlı bir sürede ?

_______________________________________________________________________

Evet Sayın Hande Cetin, aradan geçen süre zarfında ne yaptığınız çok merak ettik gerçekten de. Bizlerden aldığınız cevaplar ve fikirler doğrultusunda bir baltaya sap olabilmişseniz ne mutlu bizlere. Öte yandan sorularınızın içeriğinde bulunan araştırmacı ruh haliniz ve uğraşlarınız, çabalarınız ile kendinizle olan kişisel çakışmalarınızı düşününce de elimizde büyüdünüz sayılırsınız hani. Tabi bu kişiliğinizden kaynaklanan çirkef tutumunuzla dolaylı olarak sesinizi de kısmanız gayet makul geliyor bizlere de bi yerde.

Sorunuzu okurken umuyoruz ki aradan geçen süre zarfında bahsi geçtiği gibi yorduğunuz sesinizin yerine gelmiş olmasını da dileriz. Ama üzülerek de söyleyebiliriz ki ne yazık ki bu son kısıklık olmayacak; o yüzden bizdeki cevap vermedeki savsaklayıcı tutum sonucu geç kalan çözüm de takındığımız yersiz ukalalık halleri içeriyor olması gördüğünüz gibi muhtemel. Tamam bize mahkumsunuza getirdik ya lafı heyyalah.

Sevgili Hande Cetin, öncelikle ses kısıklığı aslında söylediğiniz gibi birden olmaz. Her şeyin bir nedeni var, olmadı yar(♪) diyerek açıklamacı tutumumuzu takınıyoruz.

Ses kısıklıklarının çoğu ciddi sağlık problemlerine neden olmazlar ve kısa sürede kendiliğinden, tabi sesi dinlendirme ile de düzelirler. Ses kısıklıklarının en sık nedeni ise “akut larenjit”, yani gırtlak iltihabıdır. Genellikle akut larenjit, soğuk algınlığı ve diğer üst solunum yolu enfeksiyonları ya da sesin biraz zorlanması sebebiyle oluşur ve en fazla bir, iki hafta içinde ses normale döner. Daha uzun süreli ses kısıklıklarının nedeni ise genellikle sesin uzun süreyle ve aşırı derecede zorlanmasıdır. Bu tür zorlamaların nedeni sesi kullanım alışkanlıklarıdır. Bu zorlama, ses telleri üzerinde bulunan nodül adı verilen küçük şişliklere neden olur. Ses tellerinin birbirlerine sürekli ve aşırı derece kuvvetle çarpmasına bağlı olarak gelişen bu nodüller, ses eğitimi ile ses kullanma alışkanlığı düzeltilmediği sürece kendiliğinden kaybolmazlar. Aşırı bağırmayı takriben gelişen akut larenjit sırasında ses telleri içinde küçük kanamalar meydana gelebilir; ses dinlendirilmediği taktirde bu kanama polip adı verilen tek taraflı ses teli şişliklerine dönüşebilir ve bu da sürekli ses kısıklığına neden olur.

Ses kısıklığının sık görülen nedenlerinden birisi de çağımızın popüler hastalığı reflüdür; mide içindeki asitli sıvının yemek borusundan gırtlak seviyesine yükselerek ses tellerini tahriş etmesidir. Sırf bilgi olsun diye, işinize yaramayacağını bile bile buna da larengofarengeal reflü adı verilmektedir diyelim.

Öte yandan sizin “sesim bir anda kısıldı”şeklinde çıkarımınıza paralel olarak sabah uyandığınız anda sesinizin kısık olduğunu tahmin etmekteyiz. Nitekim ses kısıklıkları özellikle sabahları fazladır ve gün içinde azalır. Bunun nedeni de öncesinde tahriş olan ses tellerinizin uyurken kuruması, bir nevi yaranızın kabuklanmasıdır.
Sigara, ses kısıklığının bir diğer nedenidir. Sigara, gırtlak ve boğaz kanserlerinin gelişmesinde de önemli bir risk faktörü olduğundan düzelmeyen ses kısıklığına bile neden olabilir.

Ses kısıklığının daha nadir nedenleri arasında alerji, guatr ve sinir sistemi hastalıkları sayılabilir. Birçok insanda doğal yaşlanma ile birlikte bir miktar ses kısıklığı ortaya çıkabilir. Bu da yeni ergen olmadığınızı bildiğimizden sizin için geçerli değil üzülmeyin.

Tabi sonuca gidelim de sizin de artık sıtkınız sıyrılmasın. Öncelikli olarak gırtlağınızın ve ses tellerinizin nem alması için bol su içip, sigara ve içmiyorsanız bile sigara dumanı gibi kurutucu etkilerden kaçınmalısınız. En önemlisi ise sesinizi zorunlu olmadığı sürece dinlendirmeye özen gösterin. Baharatlı yemekler ve bol tuzdan mutlak süreyle kaçının, biliyorsunuz ki yaraya tuz basılmaz.

Öte yandan kişisel tedavi olarak da eczaneden pastil alabilir, yada aktarlardan kaya şekeri, bal,  zencefil, adaçayı ve şu ara en popüler olanı kebabiye(cubebae) edinebilirsiniz. (Ara Not: kebabiye bir nevi kebap yada kebapçı değildir.) Ama “hızlı nasıl açabilirim” tutumunuza paralel olarak şunu belirtelim ki “pastik yuttum, zencifil yedim bişi olmadı” şeklinde sanki iksir alıyormuşçasına tutumunuzu da takınmamanız gerekmektedir demeliyiz. Zira tedavinin meali zaten iyileştirme sürecidir. Zıkkım yiyip iyileşebilen insanlara inanmak da çok eskide kaldı, en azından siz berinizde bırakın derim ben size.

Yine de uzun süreli ses kısıklığından muzdaripseniz bir KBB(Kulak-Burun-Boğaz) uzmanına muayene olmak en doğru tercihtir bunu da belirtmekte fayda var deriz.

Öte yandan sesinizin açıp saçılmadan önce çağımızın alternatif iletişim yollarına da bir teşekkür edebileceğinizi hatırlatabiliriz.

Beri yandan sorularınızı değil sorunlarınızı özlemişiz sayın Hande Cetin, sorun ve sorunsallarınızı tekrar bekleriz tabi ki de.

Bunca zamanda zaten geçmiş olacağını da tahmin ederek içten bir keyif duyarak,

Geçmiş olsun diyoruz.

elf,  07.04.10

alkolü pipetle içince daha mı cabuk sarhoş oluruz yoksa bu bir uydurmaca mıdır eğer uydurmaca değilse normal içmekle pipetle içmenin arasındaki fark nedir?

_______________________________________________________________________

Ah sayın elf ah,

Anlaşıldı ki elf olmanıza rağmen biz size elflerin doğa üstü varlıklar olduğunu pek anlatamayacağız. İşin aslı şu ki siz sevgili elf, alkolü neyle, nasıl ve hatta nerenizden içerseniz için size bir şeycikler olmaz, içiniz de rahat olsun. Hayır, tamam ölümlü arkadaşlarınız için soruyorsunuz deyip duruyoruz bizler de her defasında, ama bu da nereye kadar hani, zorlama oluyor bu tutum bizim için de artık. Yani sitemizin de okuyucuları inanmıyor öte yandan, ama neyse sayın okurlar bir kez daha yesin, hatırımız için. Bu vesileyle de aydınlatalım şu elf arkadaşımızı…

Sorunuza dönersek, kesin bir giriş olacak gerçi ama bu bir uydurmaca değildir, her şeyden evvel bunu bilin isteriz. Şöyle ki alkolün kana karışımı hızlandırdığı ve sindirim sistemini ekarte edip direk olarak burun ve ciğerler ile alkolün kana karıştığı için hızlandırılmış bir yoldur denilebilir. Pipetle içmek tartışmasız(!) en etkili yöntemdir yada damardan serum yoluyla alırsınız ki bu da çabuk sarhoş olmak için ideal bir yol olabilir. Kılcal damarlarla dolu olan ağız mukozasının içinden beyne alkolü en kolay ve çabuk şekilde ulaştıracak yolu kullanma fırsatını sunar pipet size. Bira yada diğer alkollü içecekleri bu yolla içmek alkolün bir kısmını gaz haline getireceğinden ağız yada burun mukozasından emilmesine neden olacaktır.Doğal dolaşım yoluyla alkolün kana karışmasını beklemezsiniz böylece, alkolü burundan çekmek gibi bir şeydir bu. Tabii eğer amaç çabuk sarhoş olmaksa aksi takdirde bu durum içim zevki açısından asla değerlendirilmemelidir. Hatta çay kaşığıyla da hızlı hızlı içmeyi deneyebilirsininiz, eminim kılcal damarlarınız hayata yeni bir kıl-cal bakış açısı kazanacaktır. Deneyin deneyin, sonucu bize de bildirmeyi unutmayın… Tabi bide bunun maddi boyutu var, pipetle içmek kafayı bulmanın en kestirme ve en ekonomik yolu olmaktadır.

Mesela pipetle bira içmek;

• Biranın ağızda daha çok köpürmesine ve hava yutup daha çok gaz yapmasına neden olur.
• Biranın diş minesine verdiği zararı azalmak için yapılan bir eylem olduğu söylenebilir.
• Birayı pipetle içmek sayesinde bira mayası dudaklarda kalmamaktadır ve doğrudan vücuda girmektedir.
• Pipetle bira içme olgusu “minimum alkolle maksimum kafa” amaçlı eylem olarak özetlenebilir.
• Bunların dışında şöyle bir dip notumuzda var; bira gibi ‘delikanlı’ bir içkiye yapılmaz bu, hani yap votka vişneye falan ama biraya yapma canım kardeşim, al şişeyi dik kafaya. Hele bir de rakı… sakın aklınızdan bile geçirmeyin çarpılmazsanız da biz çarparız ona göre

Şekil 1. Biranızın başınızın üstünde yeri mi var; pipetli, seyyar bu bira şapkaları tam sizlik o halde. Şapka olmasının bi artısı da başınıza güneş geçmiyor ne ala harika değil mi?

Pipetle içilen herhangi bir alkollü içecek gibi, pipetle içilen votkanın da çarpma katsayısı normal içilen votkadan daha fazladır. Fürp fürp diye içerken bir bakmışız dünya fürppp olmuş ve siz yana kaymışsınız.

Pipetle içki içmek bir çeşit alkolik eylemidir, uyanıldığında yatılan yerden tamamen doğrulmaya gerek kalmadan kafa hafifçe kaldırılır, komodinin üzerindeki votka şişesine uzatılır, dudaklar pipetle buluştuğunda hürrrrrp, sonra uykuya/sızmaya kalındığı yerden devam edilir.

Sayın elf, aşağıda yüksek müsaadenizle birkaç bilgi vereceğim, elf olduğunuzun çok da farkında değilsiniz gerçi ama farkına varıp bana bir şey olmaz deyip deneyeceğiniz tutar, aman diyeyim.

• Afrika’ da bazı kabilelerin pamuğa emdirdikleri alkolü anüslerinden içeri soktukları rivayet olunur, fitil misali… Artık efsane midir cidden sokuyorlar mı bilemeyeceğim ama bağırsaklarda yapılan emilimin alkolü daha hızlı kana karıştırması hiç de o kadar saçma görünmüyor.
• Kutu bira alınıp iyice çalkalanır, kutu dik durumdayken alt taraflarına doğru bir delik açılıp ağız hızlıca o deliğe dayanır. Fışkıran biraları yutmaya uğraşmayın o midenin yolunu bulur. Basınç düşmeye başlarken yukardan da kutu biranın kapağı açılır ve bütün kutu toplamda bir kaç saniyede mideye inmiş olur. Sonra seyir eyleyin kafayı…

Hadi bakalım sayın elf, en güzel kafalar sizin olsun.

esraa,  29.01.10

öpüşürkenki o duygu nedir ? ? kızlar açısından ve erkekler açısından

_______________________________________________________________________

Sayın esraa, sorduğunuz şekilde konuyu erkekler açısından ve kadınlar açısından birazdan açacağız; yalnız kuzum, bizim de kafamıza takılan şu ki siz bu iki taraftan birine dahil olmanıza rağmen kendi duygularınızı saptayamıyor ve bize soruyorsunuz öyle mi? Harikaymış, şahaneymiş…

Sevgili esraa, öte yandan siz de biliyorsunuz ki, “sor soruyu al cevabı” şeklinde tatbik edilen bir şemadan ziyade “sor soruyu al boruyu” tutumunda oluşumuz dolayısıyla olayın magazinine de takılmıyor değiliz. Efendime söyleyeyim, henüz biriyle öpüşmemiş olmanız, yada “karşı tarafın hisleri daha iyiyse oraya geçerim abi ben” şeklinde bir çıkarıma ulaşabileceğiniz şeklinde sonuçlara eriyoruz bizler de, ne hayırsa artık…

Şekil 1. Öpüşme sırasında başı sağa yatırmak doğuştan gelen bir özellik

Peki her şeyi arkamızda bırakalım, daha doğrusu düşünmemeye çabalayalım ve sorunuza dönelim.

Aslında sorunuzun yanıtı çok basit ama gene de bu konu hakkında bir bilim dalı olduğunu hatırlatmalıyız biz. Öpüşme kimyasını inceleyen bu bilim dalına filematoloji deniyor, ama biz size olayın yalın halini anlatacağız nitekim. Şöyle ki iki cinsiyet de öpüşme esnasında aynı kimyasalları salgılıyor ve bunların değiş tokuşu ile libido yani cinsel istekleri de artıyor. Ama fark şu ki kur yapma şekilleri her ne kadar cinsel ilişkiye adım niteliğinde olsa da öpüşme işte bu aşamanın eşiği sayılıyor. Farka gelirsek ise kadınlar bu eşiği gerçekten önemsiyorlar, öpüşmekten, karşısındakinin tekniğinden, tükürüğündeki kimyasallardan tatmin olurlarsa karşı tarafın bu eşiği geçmesine izin veriyorlar. Yani aslında kısaca şöyle de açıklanabilir, kadınlar için daha fazla zaman ve efor harcanmadan önce, adayının kendisi için iyi olup olmadığını değerlendirilmesi için bir aşama olarak görülüyor. Yani kötü bir “ilk öpücük” kötü bir ilk randevudan daha da kötüdür çünkü randevuyu telafi etme şansınız olabilecekken kütü öpüşmenin sonuçsalı kimyasal uyumsuzluk işareti olarak algılanacaktır.

Aradaki fark demiştik hani, erkeklere dönelim o halde; kadınların aksine erkekler için böyle bir eşik pek geçerli sayılmıyor. Erkekler öpüşmedikleri bir kadınla da cinsel ilişkiye girebiliyor ve hatta kadınların aksine kötü öpüşen bir kadınla cinsel ilişkide bulunmaktan da çekinmiyorlar. Kadınların eş seçiminde daha özenli oldukları düşünüldüğünde, öpüşme konusundaki bu fark pek anlamsız da gelmemekte.

Şekil 2. Öpüşme sırasında salgılanan testosteron cinsel dürtüyü de kontrol ediyor

Öpüşürkenki o duygu diye tutturmuşsunuz tabi siz bir de; dediğimiz gibi farkı öncesinde saklı ama siz öpüşemeyenleri de ihmal edecek değiliz. Öpüşme sırasında vücudunuz testosteron, endorfin, dopamin, oksitosin gibi kimyasallar salgılıyor, bu hormonların da ektisiyle kalbiniz çok daha hızlı atıyor, karşınızdakinin de kimyasal tükürük kokteylinden aynı hormonları almanız ile vücudunuz daha fazla dopamin salgılıyor. Bu çorbadaki testosteron cinsel dürtülerinizi, endorfin, dopamin hazzı ve romantik aşkı, oksitosin ise bağlılığı ve ilişki süresini etkiliyor. Ha, bir de her daim baş sağ tarafa yatıyor demeyi unutmuyoruz. Bunlarla beraber öpüşürken yüzünüzde 39 kas çalışıyor ve öpüşmek bu sayede yüzünüzdeki kırışıklıkları önlüyor, romantik bir öpücük bile 12 kalori yakıyor, stresi azaltıyor, bağışıklık sisteminizi güçlendiriyor, vs…

Anlatırken ağzınız sulandı değil mi? Sizi hınzır esraa sizi. İşteş bir ek almasına rağmen herkesle gerçekleştirilemeyen bu hadiseyi sizin hiç gerçekleştirememeniz sonucunda, bu derece anlatınca ağzınızın kamaşması da pekala normal ama toplum içindeyseniz salyanızı toplayınız yine de. Amma gocunmayın diye

Öpüyoruz…

pisiii…,  14.04.10

merhabalar…benim sorum şu;bizler Türkiye Cumhuriyet(İ) vatandaşı isek ki şüphesiz.neden kağıt paralarımızda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bnkası yazıyor?o en gerekli ”İ” harfi neden yok?

_______________________________________________________________________

Peki, sayın pisii…i; niçin savcı değil de Cumhuriyet savcısı demekteyiz? Hatta, nedendir ki Türkiye Cumhuriyet(i) Savcısı dememekteyiz?

Aslına bakarsanız bu giriş sorusu bir nevi sorunuzun da cevabı niteliğinde bulunmaktadır. Yine de kurumun adında tarihsel sürecin etkisi gibi detaylar yok değildir hani, bunu da açacağız birazdan, parmaktan hemen sonra…

Size öncelikle kendi sorduğumuz suali cevaplayarak başlamak ve sizin de beyin jimnastiği yapmanıza vesile etmek istemekteyiz bu şekilde de sayın pisiii… Hem böylece bir konuda daha kafayı sıyırmayın değil mi?

Savcılık sözcüğünün önüne “cumhuriyet” ibaresinin gelme sebebi, devrimlerin ve cumhuriyetin yaptırım ve  gücünü temsil edip, savcıların cumhuriyet devriminin temsilcileri olduğunu kamuoyunda her an anımsatmaktır.

Zamanın Adalet Bakanı Mahmut Esat Bozkurt’a da vaktiyle bu soru Atatürk’ün de bulunduğu bir toplantıda, “Cumhuriyet Başbakanı, Cumhuriyet Bakanı, Cumhuriyet Müsteşarı, Cumhuriyet Valisi, Cumhuriyet Elçisi denilmiyor da, neden Cumhuriyet Savcısı deniliyor, bu imtiyaz neden?” şeklinde sorulmuştur. Bozkurt’un cevabı:

“Çünkü öyle zaman olur ki, cumhuriyeti korumak için başbakandan, bakandan, müsteşardan, validen, elçiden bile hesap sorulabilir. İşte bunu soracak da Cumhuriyet Savcısı’dır. Savcıların unvanlarının ‘cumhuriyet’ oluşu onlara özel bir sorumluluk yükler. Savcı tarafsız olamaz… ‘Cumhuriyet Savcısı’ taraftır ve onun görevi ‘cumhuriyet’i savunmaktır, elbette taraftır ve cumhuriyetin tarafındadır.” Şeklinde olmuştur.

***

Şimdi konuyu daha fazla dallandırmadan Merkez Bankası meselesine dönelim, siz de beyin sulanması yaşamayınız.

Merkez Bankasında da yukarda bahsettiğimiz özerklik mevcuttur. Hak veriyorum teoriler pratikte pek uygulanamamaktadır; amma ve lakin aslen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) özerk bir teşebbüstür. Merkez Bankası gibi ulusal bankalarda bağımsızlık ile, merkez bankasının para politikası ile ilgili kararların alınmasında ve uygulamasında doğrudan politik baskılardan uzak hareket edebilme yeteneğine ihtiyaç vardır. Birçok ülkede de merkez bankalarının siyasi iktidarlardan bağımsız, özerk bir bankacılık anlayışı giderek yaygınlaşmaktadır. Lakin paranın kaynağı olan merkez bankaları ile para ve maliye politikası arasındaki bağlantı göz ardı edilemeyecek de bir gerçektir.

Aslen merkez bankaları kafasına göre çıkıp da para basmaz sayın pisiii… Nitekim paranın tek başına da hiç bir değeri de yoktur. Para sadece bir temsildir; yani sizin sahibi olduğunuz mal ve hizmetin, kısaca varlığınızın kağıt üzerindeki temsili şeklidir. Bu yüzden para basımında devlet, merkez bankalarına para basımı için bir meblağ öder. Genellikle paranın karşılığı da bu sebeple altındır yada dövizdir. Devletlerin para basmaları için öncelikle para arzı oluşması gerekmektedir. Bu nevi sebeplerle de merkez bankasının özerk bir kurum olması gerekmektedir.

Hukuki olarak da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) sayılmaz, özel hukuk tüzel kişiliğine sahip ve özel sermayenin de katıldığı bir anonim ortaklıktır ve bu Kanunla konulan denetime de tabi değildir. Kurumun oluşturulmasında devletten ayrı ve bağımsız olduğu hususunda özel bir önem verilmiştir. Bankanın kuruluş kanunu tasarısında da adı önce “Cumhuriyet Merkez Bankası” olarak öngörülmüşken, TBMM Komisyonunda uluslararası ilişkiler de düşünülerek “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası” olarak değiştirilmesine karar verilmiş. Zaten TCMB gerektiğinde yurtiçi ve yurtdışı temsilcilikleri açabileceği gibi uluslar arası ulusal, rezerv ve diğer merkez bankalarıyla ortak bir statüye sahip olması açısından önüne Türkiye kelimesi konulması gerekliliği anlaşılmıştır. Kısaca, bankanın bağımsızlığını vurgulama amacı güdülerek “Türkiye Cumhuriyeti” ibaresine ve kısaltılmış şekli olan “T.C.”ye özellikle yer verilmemiştir; bankanın devlete ait bir kuruluş, bir kamu kuruluşu olduğu izlenimi vereceği endişesiyle bundan özenle kaçınılmıştır.

Şekil1. 1932 tarihli bu çekte de görüldüğü üzere kurumun adı aslında Türkiye Cümhuriyet Merkez Bankası şeklindedir. Türkiye Cumhuriyeti'nin "i"sinin noktaları nereye gitmiş öğrenmiş olduk...

Ha, bir de başta bahsini açtığımız tarihsel süreci vardır mevzunun. 1924 yılında Türk hükümeti Osmanlı Bankasını bir devlet bankasına dönüştürmek için bazı girişimlerde bulundu. Ancak o günkü iktisadi ve mali koşullar buna imkan vermedi. Bunun üzerine aynı yıl, esasen savaş ve mütareke dönemlerinde Türkiye’deki çalışmalarını asgariye indirmiş olan Osmanlı Bankası ile Cumhuriyet hükümeti arasında bir anlaşma yapıldı. Buna göre, Bankanın 1925 yılında sona erecek olan banknot ihracı imtiyazı 1935 yılına kadar uzatılıyordu. Ancak bu süre zarfında ulusal bir merkez bankası kurulması halinde Osmanlı Bankasının buna bir itiraz hakkı olmayacaktı.

Şekil 2. TCMB logosunda bile T.C. olarak okunmamasına dikkat edilmiştir

1931 tarihinde Merkez Bankası tam anlamıyla kuruldu. 1935’e kadar Osmanlı Bankası ile beraber iki ulusal banka şeklinde çalışmasından da dolayı, dolaylı  olarak önüne “Cumhuriyet” tabirini de aldı.

Zaten yukarıda bahsettiğimiz sebeplerle de logosunda T.C. tabirinden ziyade farklı bir dizilim bulunmaktadır ve aslında okunuşu da “Türkiye, Cumhuriyet Merkez Bankası” şeklindedir, yani Türkiye’nin Cumhuriyet Merkez Bankası…

Öte yandan 80 yıllık Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tabirinin hatalı olduğunu hususundaki icadınızı, o “i” nin  en gerekli olduğu konusundaki iddianızı ve “şimdiye kadar bunu nasıl fark etmemiş lan bu zırtapozlar” şeklinde ki tutumunuzu da anlamamakta ama bir o kadar eğlenmekteyiz. Hatta sırf bu sebeple de rumuzunuzda fazladan “i” harflerini sıralamanız takdire şayan hani sayın pisiii…

Bu vesileyle size bu kısa yazımızı iii okumalar dileriz. Amman özümseyerek, notlar alarak okuyunuz.

senem,  06.02.10

neden günümüz gençleri karşılarına çıkan ilk insanla evleneceklermiş gibi triplere giriyorlar? bizim de sevgililerimiz oldu ama tutup da 16-17 yaşında evlilik hayalleri kurmadık, gönlümüzü eğlendirdik, günü geldiğinde de güzel güzel arkalarından bir bardak su döktük. bugün gençlere bakıyorum hemen parmaklara söz yüzükleri takılıveriyor. neden bu “sen benimsin”cilik gittikçe artıyor?

_______________________________________________________________________

Sayın senem hanım,

Kusura bakmayın ama “hadi canım oradan yahu” diyerek başlıyorum. Yani, hani sevgilileri olmuşmuş da ama evlilik hayalleri kurmamışmış da, vs… tabi bizde inandık zaten buna… Zira ne derece içinize oturan bir durum olduğu da soru sorma gereği duymanızdan belli olmuyor misal, ah sayın senem ah…

Anlaşılan şu ki siz hafiften evde kalmışsınız ve belli ki aynı hayallerle yanıp tutuştuğunuz geçmişinizin arkasından su dökmekten ziyade üstüne bir de bir bardak soğuk su içmişsiniz. Görünen o ki bu durum biraz kıskançlığa neden olmuş doğal olarak, ama durun madem bize sığındınız bizler de şimdi sizi rahatlatacağız, bu kez soğuk suyu yüreğinize serpeceğiz

Şimdi aslen şöyle bir durum var; söylediğiniz gibi günümüz gençlerinin derdi aslında evlenmek değil de birlikte olabilme fikri. Takdir edersiniz ki aynı evde yaşama düşüncesi zevkli, heyecanlı, ateşli geliyor gençlere; pek de haksız sayılmazlar tabi bir de hormonların tavan yapmışlığı durumu tevatür iken. Bu yüzdendir ki o yüzüğü taktıklarında bu sürecin hızlanacağını, en kısa zamanda hayallerine kavuşacaklarını (yada hayal kırıklıklarına) düşünüyorlar. Mamafih bilmezler ki iki gönül bir olunca samanlık seyran olmuyor öyle. Olayın içine girmeden karşıdan bakınca oyun gibi geliyor bu durum onlara.

Şekil 1. Gençlerin evliliğe bakışı merkez odaklı denilebilir

Aslen gerçek şu ki eğer Türk toplumunda evlenmeden kolayca birlikte yaşayabilselerdi emin olun ki uzun süre evlilik fikri bile akıllarından geçmezdi. Öte taraftan, ortalıkta bunca kendine uygun bir eş-sevgili bulamamış (evde kalmış demek istemedik lakin) insan varken n’apsın gençler, “hemen yüzüğü takayım da sahibi olduğu belli olsun” şeklinde düşünüyorlar. Gözleme dayalı olarak şunu şahsen söyleyebilirim ki özellikle de mahalle delikanlıları bu konuda çok aceleciler. Peki bu bir çözüm mü? Tabi ki “hayır değil”, nitekim yapan yine yapacağını yapıyor işte nihayetinde değil mi?

Şekil 2. Evlilik görev paylaşımıdır. (Son satır:"... --veya-- KARINIZA VERİN/ Bu Onun Görevi")

Bir de tabi insanların her geçen gün bencilleştiği bir toplumda yaşıyoruz, “sen benimsin” menşeli bencilliğin artması normal bir yerde. Bir de buna tuz biber eken örf, adet ve şark ahlakı dizilerin tavan yaptığı durumu da katalım hamura. Ve aslen bu basit konuyu derin bir mevzu haline getirip neden, niçinler üstünde çok kafa patlatmaya daha da gerek yok kanımca…

Yine de eğitime katkımız olsun dedik ve evlenmek kısaca ne demekmiş, okusunlar da kendilerine bir gelsinler gençlerimiz dedik:

Aslında Evlilik…

• Akrabalarınızın ikiye katlanması ve bayramlarda uğramadığınız  için veryansın eden kişilerin artması
• Pin kodunuzu,  msn, facebook, e-posta olmak üzere bütün şifrelerinizin eşiniz tarafından da bilinmesi
• Msn mail olmak üzere bütün mail şifrelerinizin karınız-kocanız tarafından bilinmesi
• Kararlarınızı onaylatacağınız bir merci oluşması.
• Gereksiz kıskançlıklara katlanmak
• Artık asla kendinize ait bir yorganınızın olmaması, yazın yatağın soğuk köşesinin kalmaması
• Attığınız her adımın size illa ki dırdır olarak geri dönmesi
• Sizin değil, onun sevdiği yemekleri yemeniz, TV programlarını izlemeniz, vb…
• Eve istediğiniz saatte döndüğünüz ve hatta dönmediğiniz günleri özlemle anmanız
• Aslında teslim olmak suretiyle esir olmak

vs…

…demektir.

Gördünüz işte sayın senem hanım, olayın esası öyle pek de özenilecek bir şey değil aslında evlilik. Üzmeyin siz de artık kendinizi boş verin. Zaten 16, 17 yaşında ki gençleri kıskanmaktan çok daha mühim işleriniz vardır illaki.

Eğlenmelik değil evlenmelik bir insan olarak algılanmanız dileğiyle…

*Serkan Altuniğne

meraklı köfte,  02.02.10

Neden insanın uyudukça daha çok uyuyası gelir? Bir de neden bazı insanlar film senaryosu gibi upuzuuunn rüyalar görür de bazıları (mesela ben=) hiç hatırlamaz?

_______________________________________________________________________

Çok sevgili meraklı köfte,

Bildiğiniz gibi uyku tüm memeliler, kuşlar ve balıklar için doğal dinlenme durumudur ve günlük yaşantıyı devam ettirebilmek için uykuya ihtiyaç vardır. Ancak insanın uyudukça uyuyası gelmesi durumu normal değildir. Bunun ana nedeni uyku düzensizliğidir, bir de depresyonda olma ihtimali vardır, bunu gene de psikoloğunuzla bir görüşün deriz.

Uyku 2 ana bölüm ve derinliğine göre 5 evreden oluşan uyku sikluslarından mevcuttur. Bu ana bölümler REM (Rapid Eye Movement) ve N-REM(Non-REM) bölümleri, yani Türkçe, hızlı göz hareketinin olduğu evre ile olmadığı bölümler olarak sınıflandırılabilir. Evre1’den 4 kadar olan süreç, uykunun non-REM dönemini oluşturmaktadır. REM ( hızlı göz hareketi) dönemi gece boyunca 90 dakikalık sikluslar tekrarlanır. Her gece ortalama 4-5 REM episodu olur.REM esnasında beynin çalışması uyanıkken ki çalışmasına benzer olduğu için bu evre çok önemlidir. Bir teoriye göre hatırlama-anımsayabilme olgusu REM uykusu esnasında gerçekleşir. Rüyalarınızı hatırlayamama sorununuz için de REM’lerinize bir baktırmanız sizin açınızdan iyi olabilir.

Uykunuzu alamamanızın ve uyudukça uyumak istemenizin sebebi de yine REM ile ilgilidir. REM, yani rüya görme esnasında uyandırılan kişiler yorgun ve agresif olurlar. REM uykusu tamamlanan kişiler ise kendilerini daha dinç hissederler. Bunun nedeni ise REM uykusunda iken beyinin hareket fonksiyonlarını engelleyerek kısmi bir felç hali yaratmasıdır. Çoğunlukta REM uykusunun süresi daha fazladır. REM uykusundaki bir kişi televizyon seyrederken harcadığı enerjiden daha fazlasını harcamaktadır. İyi bir uyku REM bilinçaltı birikimini boşaltmada yardımcıdır.

Bazı insanların rüya görmem yahut deliksiz uyudum tabirleri de doğruyu yansıtmaktan uzaktır. Nitekim insanlar beyinleri çalıştıkça rüya görürler, hatta körler bile yalnız ses ve koku formatlı rüya görebilir. Yalnız genel olarak uyanmaya yakın zamandaki rüyalarını hatırlayabilirler. Bir de bu rüyaları uyandıktan sonra tekrar ve telkin yolu ile hatırlamakta fayda olabilir, çünkü rüyalar anı olmadığı için beynin ROM hafızasından silinip giderler. Araştırmalar uyanmadan en fazla10 dakika önce görülen rüyaların hatırlanabildiğini ve bunların da uyandıktan 5 dakika sonra büyük bir bölümünün silinebildiğini tespit etmişlerdir.

Az uyumanın da kiloya sebep olduğunu hatırlatır, erken yatıp erken kalıp günaydın deyip zinde kalmanızı dileriz.

*David Hayward

Editör Notu: Yapılacak işiniz yoksa yada işinizi yeterince ciddiye almıyorsanız pekala uyudukça uyuyasınız gelebilir sayın meraklı köfte…

levent ilgin,  16.02.10

Theorem: 4 = 5

Proof:

-20 = -20
16 – 36 = 25 – 45
4^2 – 9*4 = 5^2 – 9*5
4^2 – 9*4 + 81/4 = 5^2 – 9*5 + 81/4

Since (a-b)^2 = a^2 + b^2 – 2ab

(4 – 9/2)^2 = (5 – 9/2)^2

Taking under root of both sides

4 – 9/2 = 5 – 9/2
4 = 5

nediyosunuz acaba?

_______________________________________________________________________

Sayın levent ilgin, öncelik olarak şunu hatırlatmak isteriz ki matematik dersinde bu tip bir sonuçlar elde ederseniz yapacağınız ilk ve son şey silginize abanıp, nerede hata yaptım acaba diye düşünerek sıfırdan başlamak olacaktır.

Yalnız, görüyoruz ki siz bunun yerine yaptığınızın doğru olduğu konusunda her zamanki gibi  ısrarlı bir tutum sergileyip, bizden de bunu desteklememizi beklemektesiniz. Ve hatta sanıyoruz ki vaktiyle hocanızla cevabın yanlış olması hususunda “en azından gidiş yoluma puan verseniz” şeklinde bir pazarlık bile yapmış olabilmeniz muhtemel. Sizi hınzır levent ilgin sizi…

Şimdi, öncelikle şunu hatırlatmakta faide görmekteyiz ki bu şekilde teoriler ile vakit harcamaktansa daha aklı selim ve nitelikli bilgiler ile uğraşmanız daha akıllıca bir hareket olacaktır. Nitekim 3 yaşında bir velet bile 4’ün 5’e eşit olamayacağını pekala bilebilir, değil mi? Hah, bir de çıkış noktası da {–20 = –20} gibi bir denklem iken…

Sayın levent ilgin, matematikte bu tip teoremler çıkabilmektedir. Aslında bu teoriler matematiğin yetmediğini göstermekten ziyade, zaman içinde bu tip çözümsüzlüklere karşı evrim geçirmesine sebebiyet vermiştir. Şöyle ki, matematikte bu tip teorilere, daha doğrusu paradokslara fallacy, yani mantıksız(yanlış) sonuç denmektedir (bknz: Mathworld-Fallacy).

Sorunuza döndüğümüzde ise:

[4–(9/2)]² = [5–(9/2)]²

denklemine kadar bir sorun yaşamadan geldiğinizi görüyoruz esasen, çok şükür ki. Yalnız hatanız şu, bu kıl köklü sayıları köklerinden kurtarırken hayati bir yanlış yapmaktasınız. Neyse ki sizi astronot yapmamışlar diye duacıyız bizler de ÖSYM’ye.

İşte bakınız, tam bu basamakta köklerinden çıkarırken değerleri mutlak değer içine sokmayışınız size matematikten çakmanıza ve sizi de burada toplum içinde yermemize sebebiyet vermekte olan mevzu bahistir.

Zira bu esasta denklemin şu şekilde seyir etmesi gerekmekteydi:

| 4–(9/2)| = | 5–(9/2)|

| –0,5 | = | 0,5 |

ve bu da

0,5 = 0,5

sonucu ile nihayete ermektedir.

Fakat, sorunuzun aslında bizim bu konuda ne dediğimiz olduğunu fark etmiyor da değiliz. Bu sebeple de size koca bir yuh, oha, çüş demeyi uygun görüyoruz.

Ama hemen kırılmayın, küsmeyin şunu da fark edin, size doğruyu göstermeye çalışıyor ve tabiri caizse size balık vermiyor;  balık tutmayı öğretiyoruz.

Okul yılarınızda “matematik benim ne işime yarayacak” diye söylenen öğrencilerden biri olduğunuzdan şüphe duyduğumuz için de size, en kısa zamanda sayıların gizeminin sizi sarması yönünde dileklerimizi sunuyoruz.

Sevgilerimizle birlikte hayatın bol çarpım tablolu günlerinde mutlak değeri hatırlayarak artıya geçmenizi diliyoruz.

Şekil 1. Matematikte sizin bulduğunuz şey tam olarak cevabın aslı olmayabilir.

Şekil 2. Veriler size yardımcı olması içindir, aynen tekrarlanması için değil...

Şekil 3. Sadeleştirmede de biraz daha dikkat edilmesi gerekebilir.